<  index (homepage)                                                                        studio  > 

Een (gelijk) recht op grond.

Het idee op schrift in de staart van een studie sociologie: Aan alle reizigers (' 73,  ludiek), Aan alle utopisten, de windmolen, nader belicht (' 73), pamfletgedicht
Model (' 74) en enkele erop volgende uitgaven
1. De hier opgenomen citaten zijn
uit hetgeen op onderhavige website aanwezig is
2. Qua context zodoende erop
na te lezen. 

: Ik ben daadwerkelek bereid te bewijzen en daag wie dan ook uit te ontkennen
dat ik mij in m'n stoffeleke behoeften overvloedig en nagenoeg volledig kan
voorzien van de kwart hectare aarde die mij in dit land eerlekheidshalve toekomt. Voorwaarden, de grond, een half voetbalveld, wordt ons gegeven alsmede, bij
wijze van investering, vijf jaar w.w. uitkering en een nauw omschreven dekking
van medise risico's.
Nieuwsbrief 6, Kleinste voetafdruk. (uit pamfletgedicht Model ' 74)

: De huishouding wordt verder gedefinieerd door zoveel grond in gebruik te
hebben als een gelijkwaardig oppervlak per inwoner toestaat. Homepage, Schrift en zelfvoorziening. ' 85

: Geen gemeenschappelek of staatseigendom, Plato (Politeia), More (Utopia),
socialisme, communisme, en geen individueel eigendom min of meer
overeenkomstig de status quo, dat wil zeggen zonder de toevoeging van een
zekere gelijkheid, Aristoteles, Thomas van Aquino, maar een vrij voor de hand
liggende variant op gemeenschappelek eigendom: individueel eigendoms- of
gebruiksrecht op een gelijkwaardig deel van de natuurlijke hulpbronnen,
waaronder land.
Nieuwsbrief 22, Anarchisme en economie. (uit Zelfvoorziening en anarchisme. ' 88)

: Voorzeker schijnt dat in menige doorsnede van sociale geschiedenis het meren-
deel van vrij en minder vrij werkenden met een gelijkwaardig deel grond,
toereikende scholing, goede wetgeving, een vergelijkenderwijs paradijselijk
bestaan niet onmogelijk ware.
Bladeren zelfvoorziening 7, Zelfvoorziening bij Plato. ' 98.

: Associatie in diverse verbanden zoals gezin, familie, dorp, polis, associatie van polissen (wapenbedrijf wederzijds besparend, onderlinge hulp bij rampen en mis-
oogsten, culturele uitwisseling), meer arbeidsverdeling of minder of anders, veel
of weinig handelsverkeer, onderwijs enz.enz. er op punten toe bijdragend des te
beter, per zelf zou met toereikend land en goed zelf- en samenbestuur een mate
van autarkeia eenvoudigst zijn bereikt.
Bladeren zelfvoorziening 8 , Zelfvoorziening bij Aristoteles. ' 98.

: De geminimaliseerde marktvraag waarin zaken als recht op grond (ivm pacht), recht op zelfbouw (ivm huur), basisinkomen en basisverzekering opgenomen,
vervolgens te beantwoorden met een of twee dagen marktaanbod in enigerlei werk
per week.
: Welbegrepen zelfvoorziening lijkt effectiver qua energie, milieu, gezond, natuur-
lijk, duurzaam, kleinschalig. En vergezeld onder meer van een gelijk recht op
grond werkt het allicht zeker zo goed tegen armoede, werkloosheid, loonslavernij
als Max Havelaar, Fair Trade of Novib.
Nieuwsbrief 1, Zelfvoorziening en biologise land- en tuinbouw. ' 02.

: Hoe groter en compacter de stad hoe meer migratie naar dunner bevolkt gebied (kleinere steden, dorpen, kortom de landstad) sociaal, ecologis en economis
raadzaam lijkt. Werkgelegenheid en of basisinkomen gaat uiteraard mee. Voor te
ontwikkelen zelfproductie van grondstoffen en producten zouden langs
landweggetjes talloze kavels (2500 m2) beschikbaar kunnen zijn, het platteland
mede revitaliserend.
Nieuwsbrief 2, Voorbij de groene grens. ' 02.

: Zal het verder een vraag zijn of Marx grond al dan niet begreep als 'productie-
middel', een individueel gelijk recht (...) erop, evenals op de andere natuurlijke
hulpbronnen (: basisinkomen) ging aan de meeste socialismen, communismen,
anarchismen voorbij.
Nieuwsbrief 2, Homesteading. ' 02. 

: Art. 23: recht op productiemiddel (ondergrond, grond, water, lucht, ether, ruimte,
...) = recht op inkomen = relative vrijheid tot arbeid.  
Nieuwsbrief 3, Duurzaam ... , 7, Mensenrechten. ' 02.
Nieuwsbrief 21,  Programma zoekt partij. ' 06.

: Een minimum aan extralocale of -regionale producten dan weliswaar, maar
goed voedsel, kleding, onderdak, gezondheid ?, aangenaam werk, behoort onder
voorwaarden tot de mogelijkheden, zoals de rede, voorbeelden uit volkenkunde of
zelfs het dierenrijk en het welbegrepen experiment vermogen aan te tonen. Aan
een van die voorwaarden, vrije beschikking over productiemiddelen en product,
werd helaas zelden voldaan.
Nieuwsbrief 4, Kloostertuinen 2. ' 03.

: Waar ze echt en direct wat aan hebben, onder diverse voorwaarden, een basis-
inkomen, recht op productiemiddel (grond), importbeperking van luxe goederen
die hun wisselkoers vervolgens met sprongen doet stijgen, wordt door weinigen
slechts onder NGO's en anderen bepleit.
Nieuwsbrief 5, Inwikkelingslanden. ' 03.

: Evenwel, aldus politiek en anderszins sympathiserend met locaal biologische, regionaal ecologische, nationaal duurzame, continentaal sociale dan wel
mondiaal humane marktdoelstellingen worde gelet op voldoende tweerichtings-
verkeer en het in ontwikkeling van liberalisme en socialisme verontachtzaamde:
(gelijk) recht op grond, basisinkomen, zelfbouw.
Nieuwsbrief 6, Agrocritic. ' 03.

: Maar zie ook Agrocritic, Nieuwsbrief 6. Niet ondenkbaar immers is dat stevige stimulering van locale voor-zich en voor-locale-anderen productie, naast en met innovaties als basisinkomen, recht op grond, loc shop, consuanderen (minder
bananen, koffie, ...) het platteland niet alleen vernieuwt (trek uit steden) maar
ook de vraag naar biologische streekproducten eerst goed aanzwengelt.
Nieuwsbrief 7, Meer zelfvoorziening. ' 03.

: Natuurlijk, recht op productiemiddel en 'zelf ' het voedsel produceren. Foodfirst first wellicht. Maar op zich lost goede distributie, gegeven voldoende productie,
het probleem eveneens op. Zo zou de koopkracht van een (wereld)basisinkomen, voortvloeiend uit een recht op productiemiddel, het aanwezige voedsel als vanzelf tot zich trekken, of gaarkeukens in armlastige wijken, beschikkend over
toereikende middelen, hongerigen en anderen voeden.
Nieuwsbrief 8, Wereldsupermarkt. ' 03.

: Bijvoorbeeld door arme en andere metropoolbewoners een recht op bestaans-
middel (grond, basisinkomen) en beperkte bevolkingsgroei niet te onthouden.
Hetgeen een goed doel is en was voor ontwikkelingsgeldstromen. De
grondaankoop en landstadsvorming ermee te financiëren, zeker als wordt
teruggesnoeid op eindeloze reeksen toppen, conferenties, die onnodig vlieg-
verkeer genereren, talrijke andere bronnen van kosten, en wetgeving ertoe wordt
aangepast.
Nieuwsbrief 15, Sinks. ' 04.

: In hoeverre een terug-naar-de-natuur en doe-het-meer-zelf in de ideologie was
opgenomen vergt nader onderzoek, maar in beginsel een adequaat plan van
aanpak, zeker indien gekoppeld aan politieke hervormingen (recht op grond o.a).
: Afschaffing van privé eigendom van productiemiddelen zoals grond vindt een
historis verontachtzaamd alternativ in gelijke en zo blijvende toedeling aan
eenieder van deze eigendommen, met mogelijk gunstige effecten voor
bevolkingsgroei en een basisinkomen avant la lettre.
: Een gelijk recht op grond en doordacht gebruik ervan in samenhang met goede
wetgeving gaat genoemde kwaden eveneens tegen. Land-, fabrieks-, mijn- en
andere arbeid dan geen of weinig 'gedwongen winkelnering'.
: Productie voor eigen/locaal gebruik op basis van individueel gelijkwaardig
grondbezit zou daarbij interessant kunnen zijn. Het grondbezit immers, verpacht
aan de gemeenschap of aan leden ervan, kan met andere aandelen in natuurlijke hulpbronnen een basisinkomen genereren en zodoende arbeidsplicht overbodig
maken.                                                                    
Nieuwsbrief 16, Utopische verkenningen 2, periode rond de eeuwwisseling,
koloniebeweging' en de noten 5, 11, 14. ' 05.

: Werd het deels geïdealiseerde oercommunistis gemeenschappelijk eigendom
spoedig monopolie van machthebbers, een 'grondwet' die de natuurlijke hulpbron-
nen cq productiemiddelen meer concreet en onvervreemdbaar in handen van de
bevolking legt, dat wil zeggen toedeelt aan eenieder, zou de volkssouvereiniteit
wellicht steviger verankeren en een rem op al te sterke bevolkingsgroei inbouwen.
Nieuwsbrief 18, Oorsprong van de stad. ' 05.

: Het gelijke aandeel, aan te duiden als basisbezit, voorziet aldus in een geldinko-
men voor zover geen of ondergemiddeld gebruik van vermelde faciliteiten. Omdat
eveneens wordt ontvangen voor aandelen ondergrond, water, lucht, ether, ruimte,
... (delf-, vis-, vaar-, lozings-, vlieg-, zend-, ruimte- en ... recht) zou aldus een
bestaansminimum zijn gegarandeerd.
Nieuwsbrief 18, Commentaar bij een covertekst. ' 05.

: Omdat evenwel geen huishouding zonder een mate van geldinkomen kan, zal
dit middels export van goederen en of diensten dan wel anderszins moeten
worden ontvangen. In mindere mate voorzover politieke items als recht op
natuurlijke hulpbronnen, en dus op grond en enig geldinkomen, zijn gerealiseerd
en in meerdere mate voorzover werknemers, grondstoffen, machines voor
betreffende export worden gehuurd of gekocht.
Nieuwsbrief 19, Coöperatieve kolonies. ' 05 
                                                     
.
: De vorm van privaat eigendom die direct realiseert wat socialismen, communis-
men en veel anarchismen met 'gemeenschappelijk eigendom' op diverse niveaus
beoogden dan wel beogen: meer gelijkheid onder de bevolking wat betreft de
beschikking over bestaansmiddelen als grond, ondergrond, water, woud, wegen,
woonplek, ..., dan wel over de producten ervan. De idee weliswaar van een
(gelijk) recht op grond en andere natuurlijke hulpbronnen niet zonder achtens-
waardige traditie
3, ook de link naar een basisinkomen als voortvloeiend eruit zal
eerder zijn gelegd.
Nieuwsbrief 21, Basic property. ' 06

: Op tal van manieren kan dit aanvullend inkomen, sluitpost van de bedrijfs-
voering, worden ingevuld. Onder meer dienstverlening in locaal onderwijs, gezond-
heidszorg, productiebedrijven, maar ook uitkering, basisinkomen of banktegoed
komen er voor in aanmerking. Cruciaal in het boekhoudplaatje zijn uitgaven voor
woning en grond. Politiek worde de innovatie daarom gesteund door een
algemeen recht op grond, zelfbouw, basisinkomen.
Nieuwsbrief 22, Zelfvoorzienend bedrijf. ' 06.

: Een (gelijk ...) recht op natuurlijke hulpbronnen dan wel productiemiddelen
(basisbezit) genereert dit (basis)inkomen, zogewenst deels in natura. Een recht
op arbeid trekt het op voorzover de bezetters van arbeidsplaatsen een zekere
financiële genoegdoening zijn verschuldigd aan de overtollige niet-bezetters ervan.
Nieuwsbrief 27, Goed voor de werkgelegenheid. ' 08.

: Afgezien van de financiëring vormen wettelijke en bestuurlijke mogelijkheden en
onmogelijkheden een factor van betekenis. Zouden de natuurlijke hulpbronnen zijn
genationaliseerd en vervolgens egalitair geprivatiseerd dan is een belangrijkste
drempel voor 'een stukje grond en wat geld' (Zelfvoorziening als banenplan) en
daarmee voor voor-zich productie geslecht.
Nieuwsbrief 28, Frederik van Eeden update. ' 08.                                             
-----------------------------
1. zie Studio. Zelfvoorziening als banenplan, Grond onder gelijkheid, ... .
2. Bladeren zelfvoorziening en Nieuwsbrief zelfvoorziening. Ook aanwezig in Plan
leeftuin, het oppervlak van een zelfvoorzienende huishouding' en in
Zelfvoorzienend wandelen, politiek' : was het land ooit geprivatiseerd, verdeeld
onder inwoners ... .                                                                                                                  
^
3. Aanvullende opmerkingen.
Vergt in kaart brengen van vermelde traditie historis onderzoek in diverse sociaal
wetenschappelijke reflectie, toedeling aan staat, gemeenschap, volk, bevolking
(impliciet veelal de veronderstelling: dan ook ten goede komend aan eenieder) zal
daarbij veelvuldiger zijn aan te treffen dan expliciete toedeling in een of andere
vorm aan allen afzonderlijk.                                                                            
^

Minder gearticuleerd, los van  rechts- en sociaalfilosofise verhandelingen, is in
landhervormingsbewegingen de optie regelmatig aan te treffen. Daarnaast zal een
min of meer individueel recht op grond hier en daar bestaan of bestaan hebben, in
wetgeving of gewoonterecht verankerd.

Geschiedenis van sociale
3.1 landhervorming een weerbarstige, zoals een schets
ertoe aangeeft: Tiberius en Gaius Gracchus, plm 150 v.C, Romeinse rijk,
akkerwet. Boerenoorlogen en -opstanden, oa. Duitsland 1525. Levellers en
Diggers, Engeland, 1650. Franse revolutie, 1789, enkele passages erover in
Burgers, Simon Schama. 

In 1861 schafte tsaar Alexander II, Rusland, de lijfeigenschap van de boeren af
en gaf hen de helft van het feodale land, tegen schadeloosstelling aan oude
eigenaren, hetgeen veelal niet was op te brengen. Ook andere nadelige
regelingen waren, zoals wel meer gebruikelijk, in de hervorming opgenomen.

Tegen de eeuwwisseling propageerden socialisten en anarchisten in Nederland,
zoals elders, nationalisering en wellicht ook communalisering van grond.
Eveneens was er de Nederlandse Bond voor Landnationalisatie met haar
Grondpartij en blad De grond aan allen, 1887-1893. Of  'grond aan ieder' daarin
voorkomt ?
 
In Mexico oa. het plan van Ayala (Emiliano Zapata), 1911, dat teruggave van
grond aan landlozen en arme boeren bepleitte.
3.2

Aan het eind van de eerste wereldoorlog haalde Lenin met een belofte van grond
Russische frontsoldaten ertoe over naar huis terug te keren.

Meer actuele geschiedenis, na wereldoorlog twee, van landhervorming/recht op
grond lijkt zich vooral af te spelen in tweede en derde wereldlanden. In eerste
wereldlanden werd het agraris bestaan verder teruggedrongen van kleine naar
grotere bedrijven. Voorzover dat inhield dat wonen met flinke tuin buiten
vervangen werd door wonen meerhoog in grootstad of buitenwijk (de boerderijtjes
nu tweede huis van anderen) toch zeker geen verbetering. Zoals ook andere
'consumptie' waaraan de productiviteitswinst van massaproductie en
grootschaligheid besteed.

Recent: zoeken met onhandige zoekterm 'recht op grond' brengt oa. verwijzingen
naar Guatemala, Brazilië, Bolivia, Zuid Afrika, India. Het universeler 'een gelijk
recht op grond' geeft slechts onderhavige website.
'An equal right to land' daarentegen geeft meer referenties waarvan de betekenis
'recht om te bezitten, te kopen' dan weer als eerste afvalt.
-------------------------------------                        
3.1 In de zin hier aangeduid.
3.2 "President Salinas had net in die tijd ingrijpende hervormingen aangekondigd
in artikel 27 van de Mexicaanse grondwet, een artikel dat een uitvloeisel was van
de revolutie en dat het recht van elke Mexicaan op een stukje ejido-grond erkende.
De grond is, in de woorden van Zapata, ' van hem die haar bewerkt met zijn eigen
handen', maar dat was een veel te achterlijk concept in de ogen van de regering
die tuk was op een vrijhandelsovereenkomst met de VS."
dVk, 21.2.98, Don Estanislao, Morelos.
3.3 Grond en zelfvoorziening, Rein de Jong, Bl. zelfvoorziening 4.

10'011 In Mexico, this is just another facet of the crisis that started in the 80s,
when the government dismantled its support for peasant farmers. “My obligation
as minister of agriculture is to get rid of 10 million peasants,” declared Carlos
Hank in 1991. “What are you going to do with them?” a journalist asked. “That is
not my area of work”, he answered.
http://foodfreedom.wordpress.com/2011/02/16/mexico-goes-back-to-the-land


                                                                                                               
^













   .