<                                     nieuwsbrief zelfvoorziening
---------------------------------------------------------------------------------------------------
13                                                              jul.aug '04 


terugblik De Twaalf Ambachten 1                                                        citaat

webeditie

tuinvreugd


huisvlijt

culinaire kwaliteiten


                            
  .
Terugblik De Twaalf Ambachten 1

In de Verenigde Staten trekken veel mensen naar dun bevolkte delen van het land
en beginnen daar een zogenaamde 'homestead' : een kleinschalig, grotendeels
op zelfvoorziening gebaseerd agrarisch bedrijfje, vaak met zelfgebouwd huisje van
hout uit omliggende bossen. In ons kleine, overbevolkte Nederland behoort zoiets
niet tot de mogelijkheden, nog afgezien van het feit dat veel van de Amerikaanse
'homesteaders' het na kortere of langere tijd opgeven omdat het een ťrg zwaar en
geisoleerd leven is.
----------------------------
uit Kies je ambacht, De Twaalf Ambachten nr. 1, 1977.

Aldus mede het programma uitstippelend van uit De Kleine Aarde aftakkend
centrum en blad. Mens- en milieuvriendelijk leven, werken en ondernemen vooral,
om in overeenkomstige productive dienstverlening zowel als in inkomen te
voorzien.
Naast de biologise winkeltjes, eethuisjes en agrarise productie ertoe, divers
ambachtelijks en alternativ technologis zoals brood, bier, wijn, papier, boek,
krant, verf, zeep, aardewerk, hout, huisraad, wol, linnen, kleding, energie- en
waterhuishouding, woningbouw, gezondheidszorg, en wat al meer de
stofwisseling mens - natuur betreffend.

Behoorde een op zelfvoorziening gericht bedrijfje in Nederland wel tot de moge-
lijkheden, evenals in Vrijwillige versobering, utopie of werkelijkheid' verderop in
het nummer had analytis toch verder kunnen worden doorgepakt : Tenzij een
versobering van de levensstijl een volledig terug naar een primitieve levens-
standaard betekent, waarbij iedere gemeenschap weer nagenoeg geheel op
zichzelf kan bestaan, levend en producerend op basis van wat in de directe
omgeving beschikbaar is. Een dergelijke drastische daling van de levens-
standaard heeft een minimum aan grondstoffen en energiegebruik tot gevolg en
de aantasting van natuurlijke waarden blijft tot het uiterste beperkt. Terug naar
dit niveau betekent afstand doen van zeer vele middelen die bijna alleen op een
moderne wijze kunnen worden voortgebracht. ... Verwerpen we een 'terug naar
de natuur' dan kiezen we tegelijkertijd voor het produktievraagstuk waarbij con-
sessies aan de gestelde idealen onvermijdelijk zijn, ook bij een versobering van
het consumptiegedrag."
Immers, zou het nog mee kunnen vallen met de drastise daling van de levens-
standaard, een goede lange termijn aanpassing aan moderne gemakken wordt
mogelijk beter begrepen vanuit en in het verlengde van de 'primitiviteit' ipv vanuit
de materieel-economise status quo.
Meer nog dan in voorafgaande Kleine Aarde periode worden trends uit de
Verenigde Staten geinterpreteerd, indirect via Engeland of Duitsland soms, zoals
blijkt uit vermelde literatuur, tijdschriften, centra, projecten.
Niet vreemd omdat naoorlogs oplevende onvrede met industrie, grote stad,
massa-productie, milieuvervuiling, ... , in Limits to growth (1) een overweldigend
gelijk leek te krijgen.

Naast het ondernemen dat de rubriek Bedrijfsgids' van het tijdschrift goed in kaart
brengt, betrekkelijk veel soortgelijk doe-het-zelven toch ook, al zijn ambacht-voor-
markt en ambacht-voor-zelf evenals overeenkomstige consumptie of technologie
regelmatig tegenstrijdig en wordt primaire grondstofproductie wat gemakkelijk aan
de markt overgelaten.
Een uitgesproken statement over zelfvoorziening niettemin in nr. 20/21 : Waar-
achtige, menselijke ontwikkeling voltrekt zich op dit ogenblik door stilstand en
terugkeer naar het eenvoudige, naar het sobere bestaan, naar de produktie van
eigen voedsel en kleding. ..." plus een subkopje Terug naar zelfvoorzienende
arbeid' onder de kop Illich in Belgie.
Edoch de doorzettende ontwikkeling naar meer markt en minder natuurlijk
vermocht dit niet te keren.
Evenmin zo de doorbrekende Permacultuurtrend, nr. 25 : Mensen, families,
woongemeenschappen, dorpen of welke kleinere groeperingen dan ook, kunnen
met behulp van in Permaculture bijeengebrachte richtlijnen, gegevens en adviezen
zťlf 'systemen' gaan opzetten. Die zijn dan gericht op zoveel mogelijk (regionale)
zelfvoorziening, dus niet op het in de eerste plaats voortbrengen van produkten '
voor de markt' ". (2)
En is in 26/27 nog sprake van Paolo Soleri, ' vader van de zelfvoorzienende stad',
tot nr. 35, ' 83, geen vermeldenswaardig gebruik verder van de term.
Ook in de Indexen komt ie niet voor, noch onder de rubrieken van de Bedrijfsgids.
Hetgeen veelzeggend is omdat beleden energie-, milieu- en natuurdoelen middels
de zelfproductive aanpak en een daarop afgestemd ondernemen (3) aanmerkelijk
effectiver zouden worden bereikt.

Later overgaand in DTA Compact, waarover in een volgend artikel, de nr's 1 - 35
en '77 - 83, bieden de geavanceerd, meer integraal doe het zelver en -ster al met
al veel dat in voortgaande verwatering naar 'ecologisch' en 'duurzaam' vrij spoedig
weer werd vergeten.
Aanvullende evaluatie van de groene kleinschaligheid in een tweede aflevering van
dit artikel, meer over de zelfvoorzienende stad wellicht eens erna.  (4)
--------------------------------------------------------------------------------------------------   pp

1. Het zogenaamde rapport aan de club van Rome (grootindustriŽlen, ..) van
D. Meadows (verbonden aan het Massachusets Institute of Technology, Boston,
USA) e.a, 1972.
Waarmee de industriŽle samenleving, zij het kapitalistis, zij het communistis,
nagenoeg naar het rijk der fabelen werd verwezen en de 'energie- en milieu-
beweging' wereldwijd vooral westers (?) op gang kwam.
2. Meer nog als bij 'locale zelfvoorziening' wordt de regionale variant veelal in
markttermen opgevat.
Opvallend in de actuele ermee samenhangende streekproducten trend is dat,
zoals bij eco, de commercie wel wil maar cliŽnt wat achterblijft.
3. zie evt. Zelfvoorzienend ondernemen, 16 blz., Studio zelfvoorziening, ' 97.
4. Zie Nieuwsbrief 17.    
                                                                                                     
^
-------------------------------------------------------------------------------------------------------
onlangs verschenen


Een reis naar de rand van het derde millennium

webeditie. inleiding op Walden drie, vier, vijf. blz.88, zipkb.65, prijs voorlopig 0.
studio zelfvoorziening.                                       
inzage :
-----------------------------------------------------------------------------------
                                                                                            
^
Tuinvreugd                                                                                                

De proef met het planten van winterwortelzaailingen lijkt te gaan lukken. Als de
wortels het even goed doen als het loof !
1
Ook de mulch-aangroeistrook, waarin hier en daar een overwinterde aardappel,
een van de braamstruiken en diverse hazelaars beloven een overvloedige oogst.
Met de rabarber evenwel is iets duidelijk mis. Na een compostgift nu weer wat
groeiend maar de verplaatsing heeft niet echt geholpen. Het zou in de planten
zelf kunnen zitten. Mogelijk heeft het typise rabarber insect dat onmiskenbaar
aanwezig was er iets mee te maken. Een medetuinder er tzt maar eens over
raadplegen, of anders boek of website.

De tweede kans stokbonen, pronk- en anderen, gaan het waarschijnlijk redden,
van de pompoenen een enkeling. Het aardappelveldje en de suikermais voorspel-
len een magere opbrengst. Te weinig voedingstoffen toch. Het jaarlijks extra,
compost van de huistuin en sinds kort ook bermmaaisel, zal na jaren pas een
goed vruchtbare bodem opleveren.
Compenseert compost van de huistuin de afvoer van oogsten in ruime mate
, externe organise/minerale stoffen op de huistuin aangevoerd compenseren op
hun beurt deze compostgift.
Vooral houtas (van plm. 3 kuub hout), betrekkelijk veel koffiedrab
* en idem
overigen, zoals valt af te leiden van de wekelijkse supermarktinbreng, voegen aan
de verder min of meer gesloten kringloop van beide tuinen toe.

In de huistuin gaan diverse kruisbessen richting buitentuin straks. Een moeilijk
verwijderbaar zwart aankleefsel op de bessen, veroorzaakt misschien door
bovenhangend bladerdak in combinatie met weinig zon, maakt ze onbruikbaar.  
Ook de St.Janskruid-aanplant die het vooralsnog niet echt goed doet, kan dan
worden verwijderd. Gemakkelijker valt het tijdens fietsen of lopen uit het vrije veld
te verzamelen.
De dieptekas overwoekerd met tomaten. Als ze ook rood worden !
Voldoende basilicum.
------------------------------
1 veel knol- en andere onregelmatige vorming van de wortels.

*Koffie hoog op de prioriteitenlijst van te minderen productgebruik. Afgezien van
de aanvoer over duizenden kilometers en de overige technologie betrokken bij
bewerking en distributie, zal het aantal koffiestruiken in de achtertuin bij
gemiddeld gebruik verontrustend hoog zijn en ook de pluk en bewerking het
genot van het middel wellicht te boven gaan.                     
                                                                                                    .
                                                                                                   ^
Huisvlijt


Het water in de regentonnen niet echt fris meer, de lichte geur ervan maakte het
eerst als waswater en vervolgens als toiletspoeling onbruikbaar.
De tonnen ontkoppeld en grondig met wat soda ook schoongemaakt.
Het filter voldeed in combinatie met slecht onderhouden goten klaarblijkelijk niet.
Een ander filter toegepast. Een stuk goot met afvoersegment nu rechtstreeks op
de ton. In de uitstroomopening een dot (vijver)filterwatten. In de goot een laag
grind. De reguliere goot op de filtergoot afvoerend met eveneens toepassing van
filterwatten en wat grind. Een goot erboven idem.
Een overlooptoepassing bleek vervolgens noodzakelijk. Hiertoe een extra afvoer,
rechtstreeks op het rietbassin lozend, aan de reguliere goot. In de uitstroom-
opening een stukje pijp tot enkele centimeters onder de gootrand.

Alles van betrekkelijk duurzame doe-het-zelf standaard kunststofproducten. Qua
slangen en koppelingen, voor afvoer naar toilet en tappunt, van de peperdure
regenton accessoires afgeweken. Wat relativ lastig improviseren is. Omdat de
vernuftige spoelreservoir toevoerstop alleen werkt op waterleidingdruk hier overge-
stapt op handbediening totdat een alternativ is bedacht of anderszins voorhanden.
Doet zelfvoorziening veel zelf, wat toepasselijke ideeŽn betreft is samenwerking
en daarin arbeidsverdeling uiteraard gewenst.
Zou bijvoorbeeld een overstap naar natuurlijker regenwateropvang, -opslag en
transport worden overwogen dan is het handig als zodanig bestaande systemen
niet opnieuw uit te vinden.
Aanpassing vervolgens aan typise zelfvoorzieningscriteria en plaatselijke plus
indi-viduele gegevens vergt immers al denkwerk genoeg.
--------------------------------------------------------------------------                        ^
                                                                                                   .
Culinaire kwaliteiten.

Viooltje: viooltjes vertederen haast iedereen met hun mooie kleuren en soms met
hun heerlijke geur. Het bekendste geurende viooltje is het maarts viooltje (Viola
odorata). De bloemen van het viooltje kunnen versuikerd worden of ze kunnen
onbewerkt in salades of op toetjes worden gebruikt.
Anjeliertje: geurige bloemen die vers of gesuikerd kunnen worden gegeten.
Vlijtig Liesje: bekende eenjarige, verkrijgbaar in allerlei felle kleurtjes. De bloemen
hebben een pittige smaak, vergelijkbaar met radijsjes.
Daglelie (Hemerocallis): mooi, maar op het eerste gezicht niet Ďom in te bijtení.
Toch kunt u zonder problemen een hapje daglelie nemen, want ze smaken
verrassend goed.
Teunisbloem (Oenothera biennis): heeft een opgaande groeiwijze. Bloeit met gele
bloemen. De wortels van deze teunisbloem hebben een licht zoete smaak.
Komkommerkruid (Borago officinalis): veelgebruikt in moestuinen als groen-
bemester, maar vanwege de blauwe sterbloemetjes zeker ook een plek in de
siertuin waard. De bloemen kunnen worden ingevroren in ijsblokjes en doen het
dan ís zomers leuk in een glas limonade. Het blad is ook goed te gebruiken,
bijvoorbeeld fijngesnipperd in kruidenboter.
*

Uit de moestuin, naast de bekende bloemen als bloemkool, artisjok, ...
**

Bieslook: de frisse jonge stengels vormen een onmisbaar bestanddeel van
kruidenboters. Wat velen niet weten is dat de bloemetjes ook heel goed gegeten
kunnen worden. De smaak van de bloem is pittiger dan van het blad.
Courgette: de mannelijke bloemen van de courgette (dat zijn de bloemen waaruit
geen vruchten worden gevormd) zijn geschikt om te vullen. U kunt ze ook even
bakken en dan als extra smaakmaker over een gerecht versnipperen.
Selderij: het blad is lekker in de soep of in gemengde kruidenboeketjes. U zult er
misschien niet zo heel snel aan denken om de bloemschermen te nuttigen, maar
dat kan, en ze zijn nog lekker ook!
Rucola: ook hiervan zijn zowel de blaadjes als de bloemen letterlijk om op te
eten. De wilde rucola heeft witte bloemetjes, de gecultiveerde vorm bloeit geel.
Als u de plant in bloei laat komen, wordt meteen duidelijk dat rucola tot de familie
der kruisbloemigen gerekend moet worden.
--------------------------------------------------------
bron: Nieuwsbrief Vriendenkring Natuurlijk Tuinieren, jul ' 04. 
http://www.avvn.nl

* de bladen direct van de plant hebben een wat laffe smaak, ?. 
** oost indische kers, boerenkool.                                                   ^

=============================================
                                                                                                                 











                                                                                                                   
.