<
                                   nieuwsbrief zelfvoorziening
--------------------------------------------------------------------------------------------------
15                                                         nov.dec '04 

sinks                                                                                                  citaat

utopische verkenningen 1                                                            
                                                                                                               
  .
                                                                                                                   
                                                                                                                   
Sinks

In het licht van de sinks schetst Carrere een bijkomend effect. Voor de aanleg van bossen in het Zuiden is grond nodig. Grond wordt zodoende geconfisqueerd van kleine boeren die het nodig hebben voor hun zelfvoorziening. Wederom zijn de al- lerarmsten de dupe.
----------------------------
uit Het schip zinkt, maar de band speelt door'
(1)  in Wereld.nieuws,
www.oneworld.nl, 22.11.2000. 

Enig resultaat van een sep' 04 zoeken op 'zelfvoorziening' in de omvangrijke
portal, nieuws-, informatie- en servicepunt voor internationale samenwerking,
duurzame ontwikkeling en mensenrechten, voorheen ontwikkelingshulp, waarop
tal van organisaties aangesloten.
Opmerkelijk zo niet verbijsterend indien de doe-het-zelf huishouding op inherente
economise problematiek een efficient en effectief antwoord is.
Voor de hand liggend echter omdat sinds De vijf fasen van economische groei (Rostow, ' 60), ondanks het zeventiger jaren Grenzen aan de groei (Meadows) en
dankzij het in tachtiger jaren opkomend neoliberalisme (Reagan, Thatcher, Lubbers), ontwikkeling volgens commercieel-industrieel model zowel links (2) als
rechts nauwelijks im frage is, al verschillen opvattingen over de goede wegen er- toe.
Zelf gaandeweg in overvloed verpauperend, de rest van de wereld de wortel van
'economische' groei met wisselend succes, veel eigenbelang en tegen soms
onvoorstelbare sociale kosten, onverminderd voorhoudend.

Een eerder zoeken op 'self-sufficiency' in het wereldwijde Oneworld.org had geluk-
kig meer resultaat. Ruim 500 hits, waarvan een 20tal bekeken en 1, Het recht op
zelfvoorziening qua voedsel. (3) relevant bevonden.
Edoch, Oneworld.org is niet meer, evenals de overige zoekresultaten.
Achterhaald door het overvolle Oneworld.net waarop self-sufficiency 0 scoort,
veelzeggend, voorzover geen vergissing in het spel.

Terug naar de sinks.
Heeft de aanplant van bomen al enige zin zonder bronnen van de atmosferise ver-
vuiling aan te pakken, de kleine boeren zouden onder meer voor hun zelfvoorzie-
ning deels over kunnen gaan tot 'forest farming' en zo wat sinks in hun zak steken. Daarnaast weegt het feit dat juist een zelfvoorzienende leefstijl (4) qua Co2
uitstoot en overige milieu-effecten optimaal scoort en als zodanig stimulering
verdient.
Bijvoorbeeld door arme en andere metropoolbewoners een recht op bestaansmid-
del (grond, basisinkomen) en beperkte bevolkingsgroei niet te onthouden. 
Hetgeen een goed doel is en was voor ontwikkelingsgeldstromen. De grondaan-
koop en landstadsvorming ermee te financiŽren, zeker als wordt teruggesnoeid op
eindeloze reeksen toppen, conferenties, die onnodig vliegverkeer genereren,
talrijke andere bronnen van kosten, en wetgeving ertoe wordt aangepast.
---------------------------------------------------------------------------------------------------

1. Verslag van de Climate Justice Summit, een bijeenkomst van internationale
milieuorganisaties in Den Haag. Twee dagen lang werd er gesproken over fossiele
brandstoffen, over klimaat en globalisering en over het streven naar
Ďklimaatgerechtigheidí.
Carrere van de World Rainforest Movement was er een van de vele sprekers.
Hij hekelde de uitwegen die vooral de Verenigde Staten zoeken in bijvoorbeeld
sinks Ė het opslaan van koolstofdioxide (CO2) in het aanplanten van bomen (in
voornamelijk het Zuiden). Sinks zijn volgens de VS een compensatie voor de uit-
stoot van CO2 in eigen land.              
2. Links in de zin van planeconomis-industrieel, wordt hier niet bedoeld.
3. The right to food self sufficiency -- Roger Allison - Rural America / In Motion Magazine.
'Hij hield de toespraak op Mobilization for Global Justice in Washington D.C.
tijdens de april 2000 IMF/World Bank bijeenkomsten.
Wij zijn een lid van de National Family Farm Coalition die bestaat uit basis
Family Farm groepen, zoals de onze, in heel het land. Het IMF (Internationaal
Monetary Fund), World Bank en WTO (World Trade Organization) leggen de
mensen wereldwijd hetzelfde Factory Farm systeem op.vert.pp
4. Eenvoudig, natuurlijk, zinvol zuinig, zelfproductief.
                                                                                                        .
                                                                                                       
^
Utopische verkenningen 1


De erfenis van de utopie door Hans Achterhuis.                                              
De auteur is het typevoorbeeld van de nepdanser die me in al zijn geschriften, met
al zijn gesproken woorden, met de minste van zijn gestikuleuze gebaren, met zijn
constante koerswijzigingen, met iedere letter die hij heeft misbruikt, hindert op de
wijze waarop een afbrandende bibliotheek de pompiers uitdaagt.
1                     

Het utopische communautarisme na Hans Achterhuis.                                     
Een kritische analyse van 'De erfenis van de utopie' door Dirk Van Daele.
Dit werk geeft een goed gestoffeerde en gedocumenteerde eerste inkijk op leefge-
meenschappen doorheen de eeuwen, en is tegelijk een betrouwbare gids door-
heen het communautair gedachtegoed.
Bij dit en het vorige boek hoort vanzelfsprekend nog wat werk van de Amsterdam-
se Saskia Poldervaart. We doen een poging om dat in de nabije toekomst te ver-
werven. Bij haar vinden feminisme, communautair en utopisch gedachtengoed
vaak een goed gespreid, maar strak bed, ze doceert aan de Amsterdamse univer-
siteit.
2                                                                            

Utopisch en duurzaam leven.                                                                          
Van .. juli (' 98) is de Universiteit van Amsterdam hŤt trefpunt van mensen die zich
bezighouden met utopieŽn, gemeenschapsdenken, duurzaamheid en ekologie.
Voor een internationaal gezelschap van deskundigen uit theorie en praktijk organi-
seert de International Communal Studies Association (ICSA) haar zesde konferen-
tie, met als titel 'Utopian Communities and Sustainability'. Vertegenwoordigers uit
alle delen van de wereld wisselen visies, onderzoeken en ervaringen uit. Het impo-
sante programma biedt 35 verschillende sessies en de presentatie van 120 'pa-
pers'.
3                                                                                                          .
                                                                                                                    
Geen uitnodiging voor de conferentie ontvangen, er vermoedelijk zelfs in het geheel
niet vermeld. Hetgeen tekortschiet, of bedenkelijk is.                                  
Immers,' 74, 75, 76 aan dezelfde universiteit een beroepsprocedure tegen beoorde-
ling
4 van een paper kennissociologie De geest in het huis. In het papier de
slotzin: Overigens, waar ligt over zevenentwintig jaar, in nederland, de ringboerderij
1001, waar duizend en een mensen zich in hun stoffelijke behoeften nagenoeg
volledig voorzien van de 271 hektaren aarde die hen omringen ?
Alsmede aansluitend eenzelfde lastige actie in verband met een doctoraalscriptie
sociologie Van ontmaskering naar ontmanteling, verslag van een meting, pleidooi
voor een experimentele sociologie.
5                                                                
De meting: een authentiek ' 73 pamflet Aan alle utopisten, de windmolen, nader
belicht' (stimulus) aangeboden aan een 26-tal vooraanstaande literaire en andere
tijdschriften (responsieveld).
Voornoemd landgoed in het pamlet ruimschoots toegelicht.
7
                                                                                                                   
.
De procedure was een wetenschappelijk niet thuis met op subfaculteitsniveau uit-
eindelijk een commissiebesluit: 'volstrekte afwezigheid van begrijpelijkheid'.
Op faculteitsniveau min of meer hetzelfde tot een conclusie van geen hoger beroep
en forse critiek in deze op de subfaculteit. Een compromis vervolgens resulteerde
nog eens in een voortreffelijk essay Theoretische sociologie', waarna de subfacul-
taire examencommissie van twee het essay afwees, het compromis anders uitleg-
de en, het zal u niet verbazen, weerlegging van de beoordeling niet accepteerde.
8

Valt uit de stukken van de beroepsgang geen bewijs te ontlenen dat de scripties
ook werden gelezen, exemplaren van het geheel, Sociologische (tekst), 176 blz,
belandden in ieder geval in de bibliotheek van het sociologisch instituut van univer-
siteit Utrecht, in die van het
Swidoc (sociaal wetenschappelijk informatie- en docu-
mentatiecentrum), terwijl enkele andere mogelijk van hand tot hand gingen.

In de hier gevolgde vraagstelling: waren de niet-uitnodiging en veronderstelde niet 
-vermeldingen wetens dan wel onwetens, weegt verder mee dat in de tussentijd
een poŽtis essay Walden drie' aan diverse uitgeverijen
9 werd aangeboden en tek-
sten met dezelfde en andere 'utopische' ontwerpen aan een betrekkelijke veelheid
van opiniŽrende adressen voorgelegd.
10

De conferentie was in ' 98, in twintig jaar kan veel worden vergeten, maar werd in
' 93 vooraf gegaan door een proefschrift over feministise aspecten van het zo ge-
naamde Utopisch socialisme, aan dezelfde universiteit, hetgeen de vergeettermijn
inkort.

Lacune                                                                                                        .

Volgens een w.w.w zoeken op utopie en de conferentie gegevens zou voor ' 93
pas in ' 76 een utopie studie zijn verschenen.
11
Van wetenschap tot utopie', prof.dr. P.Thoenes, die het Aan alle utopisten' pamflet
kende, aanvankelijk van de ringboerderij was gecharmeerd en later, als ik me niet
vergis, Sociologische' in ontvangst nam.

Na ' 93 een lichte utopie hype, met vanaf ' 95 artikelen van Hans Achterhuis en in
' 96 Ecologische utopieŽn, Marius de Geus, in ' 97 De utopische verleiding, Hans
Crombag en Frank van Dun, in ' 98 De erfenis van de utopie, in ' 00 Op zoek naar
een redelijke utopie, Frank Vandenbroucke en Het utopische communautarisme
na Hans Achterhuis, Dirk van Daele, in ' 01 Contemporary Utopian Struggles, Sas-
kia Poldervaart (red.) en in ' 02 Utopisch denken, doen en bouwen in de twintigste
eeuw, Marian de Keizer (red.), allen boekuitgaven. 

Meer tijdschriftartikelen ook, besprekingen van vermelde werken, enkele lezingen,
hier en daar een debatje.
Het utopische communautarisme .. , van universiteit Leuven electronis op te halen,
blijkt een toereikende samenvatting van Achterhuis-Poldervaart en een gedeeltelij-
ke helaas weerlegging van de gedocumenteerde nonsens toch wel in De erfenis ..

De bevrijding van de utopie                                                                        .

De utopie, evenals het utopisme of de utopist, in hier vermelde werken frequent
aanwezig, bestaat niet, utopieŽn, -ismen en -isten, zo men zou willen, wel.
Utopia, Politeia, Luilekkerland en nog een hele reeks anderen, in De erfenis .. on-
der de noemer van een uiterst kwalijke, gewelddadige, verborgen logica en valstrik-
ken voerende Utopie gebracht, wordt zodoende onrecht aangedaan.

De gefantaseerde, beredeneerde en anderszins geschetste of uitputtend beschre-
ven samenlevingen, op macroniveau en minder, als gehelen of in deelaspecten, la-
ten ieder een zodanige verscheidenheid van (moeizame) interpretatie toe, dat
maatwerk gepast zou zijn en generalisering over allen, met veel en vindingrijk hin-
ein-interpretieren, niet.
                                                                                                                   
.
Uit al te letterlijke, loodzware of verkeerde uitleg van Politeia (Plato) bijvoorbeeld
door Arendt of Popper
12 zoals zijdelingse lezing doet vermoeden, mag het ergste
worden gevreesd voor het goede begrip van Rousseau en anderen.

En, in de (historis) maatschappelijke werkelijkheid van geweld, waaronder verove-
ringsoorlog, oorlog, burgeroorlog, staatsgreep, dictatuur, tirannie, opstand, ...,
zullen ermee (niet zonder meer oorzakelijk) samenhangende wensvoorstellingen,
geloofsartikelen, ideologieŽn veelal niet ver zijn te zoeken.   

Ook bij Poldervaart is de generaliseringstendens, in positieve en beperkte zin, niet
afwezig. Utopisme betreft er vooral woongroep en leefgemeenschap.      
Van Daele lijkt deze samen leef wijzen wat meer buiten de utopische weersge- steldheden te houden. Terecht waarschijnlijk, omdat de toevoeging 'utopisch' aan alternatieve, experimentele, meer practis gerichte, hoewel mogelijk slechts in planstadium verkerende woon- of leefgemeenschappen vooral op De ontwikkeling van het socialisme van utopie tot wetenschap, Friedrich Engels, 1880, zou zijn
terug te voeren.
13

Meer positive connotatis van het woord: creatief, fantastisch, innovatief, ludiek, re-
volutionair,  ..., dan weliswaar missend, maar de hersenschim-luchtfietserij-onhaal-
baar duiding, vanuit een venijnig anti-utopisme gedurig aanwezig, eveneens en ook
Utopia meer recht gedaan.                                                                     

Het literaire genre, op enig schaalniveau en geheel-gedeelte benadering, in enige
modaliteit zoals sprookje, zinnebeeldige vertelling, klucht, ... , dan mogelijk te
vangen onder sociofictie
14 in de goede zin van het woord. In het verlengde ervan
sociosofie, voor meer filosofise verhandelingen en wellicht socioplan, dat de socia-
le werkelijkheid meer expliciet tracht vorm te geven of voor te zijn.
----------------------------------------------------------------------------------------------

1. De Groote Beer, kWartaalschrift, 12, p.44, ' 02.03, Fernand Ronsmans.       
2. idem, p.45.  
3. ZOZ, tijdschrift voor doendenkers, 26, p.12, ' 98.                                           
^
4. Uw paper 'De geest in de fles' kan ik niet aanvaarden ... ."
5. Aanvankelijk een ' vrije' scriptie Een reis naar de rand van het derde millennium'  en als zodanig niet geaccepteerd. Vervolgens een opzet voor een echte scriptie U-
topia, utopia, de voorstelling van, een zuiver idee' (6), eveneens afgewezen. Daar-
na bovenvermelde scriptie kant en klaar, met voorafgaand ontwerp als voetnoot 1.
Voor 'experimentele sociologie' zie ook nwsbrf 19, coŲperatieve kolonies, vtnt 3.
!
6. In het ontwerp een oningevuld hoofdstukje De utopische traditie. Alsdan een on-
gebruikelijke, bedachte woordcombinatie, die in de hier besproken werken herhaal-
delijk, ingevuld, voorkomt. Een aanwijzing voor het feit dat de scriptie ook werd ge-
lezen en enig effect had ?
Een internet zoeken op de woordcombinatie levert weinig vindplaatsen, overwe-
gend in samenhang met hier aan de orde zijnde auteurs, zodat opsporing van (eerste) gebruik na ' 74 en uiteraard ervoor, relevant zou zijn.
Evenwel, 'utopian tradition' geeft ruim 450 resultaten. (google). Een selecte steek-
proef van 20 daaruit gaf 2 vůůr ' 74, 1 ' 75 en 1 ' 79. De ' 71 en ' 72 hits betreffen de
Studies in the libertarian & utopian tradition' serie van Schocken Books, New York. De beide anderen in het kader van science fiction studies.                       
^
7. Pamflet en responsieveld in Een reis ..' en in Sociologische', zie Studio-info. 
8. zie Sociologische. 
'Theoretische sociologie', zie ook nwsbrf 19, coŲperatieve kolonies, vtnt 3.
!
9. o.a niet uitgegeven door Meulenhoff, dat kort erop met een vertaling van Walden two (1948) op de markt kwam.                                                                         
.
10. zie Walden vier, 1, 2, 3.                         .                                                  
^
11. Tenzij van Ussel, Leven in communes, ' 77, wordt meegerekend.
De lacune deels misschien een gevolg van het feit dat veel uit de periode voor ' 90
niet online is.                                                                                                
^
12. Bepaalde clichťs zingen soms lang rond in meer en minder wetenschappelijke
literatuur. Zo wordt de veroordeling van Socrates begrijpelijker wanneer men de rol
van Alcibiades in De peloponnesische oorlog, Thucydides, er op naleest.
Ook zou de 'Open society' van Popper aan diepte kunnen winnen wanneer men
beseft dat deze voor velen (deels noodzakelijkerwijs) potdicht zit. Studies onder
meer van sollicitatie-trajecten of van toegang tot de culturele en kunstsector, met
haar door media gekoesterde top 10 en 100 nomenclatura, tonen dit gemakkelijk
aan. 
(Meer Plato, nwsbrf 39, Bl.zelfvoorziening 7) 
13. In een w.w.w zoeken op 'utopie' prominent aanwezig. Voor aanvullende plaat-
sing en eerste gebruik van
de woorden socialist, socialisme, zie > , ofwel         ^
Arthur Lehning, Inleiding bij de herdruk van H.P.G.Quack, De socialisten, perso-
nen en stelsels, 1977.
14. Sociofictie. Sociofiction.                                                                            
Internet geeft 0 resultaten op de eerste en 4 op de tweede term. Socio-fiction
scoort hoger met 20 (eng.) en ruim 100 (fr.).
Fact inmiddels is dat opgelopen achterstand op een gemiddeld professioneel sa-
laris onder de zes nullen zal blijven (gegeven even zoveel jaren Bijstand), terwijl de maatschappelijke schade, qua geld en binnenlands, in diverse scenario's (zie bv.
Duurzaam ...) de negen gemakkelijk zal overstijgen.                                         
                                                                                                                   
^

===========================================================
                                                                                                                ^