<                                      nieuwsbrief  zelfvoorziening
---------------------------------------------------------------------------------------------------
29                                                                             jan - jun 09


Bij jaargang ' 09

Werken bij wonen op het web, 5 (slot)

Nieuwe veren

Windmolen nieuws

Zonnewarmte opslag

Frederik van Eeden update 2


            
  .
                                                                                                                     Bij jaargang ' 09

Jaargang ' 08 een aanwinst wellicht weer voor het archief.
Een bericht van websiteprovider dat Zelfproductie.com' per 2.9 wordt verlengd, een
eerste nieuwjaarsteken. Nog steeds in de aanbieding zodoende, naast overigen,
de geavanceerde domeinnaam.
Eveneens te koop voorradige papieren versies van diverse brochures vermeld
onder Studio. Collectors items ! nietjes soms wat gecorrodeerd. Beperkte aan-
tallen, gedateerde signering naar wens.

Nieuw op de website wordt bloemlezing Een (gelijk) recht op grond', de introduc-
tietekst op indexpagina toelichtend. (1) Na slotaflevering van Werken bij wonen op
het web' en voor Frederik van Eeden update 2' een aankondiging ervan in de
nieuwsbrief.

Documentatie omtrent 'zelfvoorziening' bij klassiek romeinse schrijvers, zoals Bij
jaargang ' 07' vermeldt, bleef helaas uit. Een te improviseren notitie erover niette-
min een goed voornemen.

Zo ook het verwerken van een aanzienlijke meerjarige voorraad hazelnoten.
Mondjesmaat steeds de oudste wat taaie noten in schil geroosterd en soms uit
de hand maar vooral gemalen in soep genuttigd. Alles in dagelijkse porties nu te
kraken zodat de noten gebruiksklaar op voorraad liggen.
Meevaller dat het kraken van de ongeroosterde noten gemakkelijk gaat, de pitten
gekrompen in de huls en heel blijvend. Het handgedreven machientje (2) dat deze
klus gemakkelijker doet klaren nog niet tegengekomen.

Een vrome wens. Vegetarise worst, zo lekker en goedkoop dat ie over de toon-
bank vliegt. Een proeve van culinaire innovatie, voor tv en andere koks.
----------------
1. Eerdere bloemlezingen: Een planologie voor de voetganger, Basisinkomen en
zelfvoorziening, Werken bij wonen, wonen bij werken', zie Studio.  
2. Zie Tuinvreugd, nwsbrf 8.

                                                                                                      
^
                                                                                                                      .
Werken bij wonen op het web, 5 (slot)                               jan.feb 09


f. Werken bij wonen, wonen bij werken in de expertise

1. Het roer moet om

Zou het D66 Platform ruimte en mobiliteit (1) vooral ontlenen aan het Programma
ruimte en mobiliteit (2) van het Kennisplatform verkeer en vervoer (3), dan neemt
het ten opzichte van de Nota ruimte' een critise positie in, zelf evenwel, alle stellig-
heid ten spijt, fors te becritiseren. 

De verdichtingsbouw- of compacte stad optie, denk vooralsnog aan New York,
Tokio, Mexico City, maar ook aan Hoog-Catharijne, wordt in het hier en daar wat
abstract betoog helder uiteengezet.    

"Succesvol beleid bestaat uit een mix van drie factoren: bouwen in hoge dichthe-
den, op korte afstand tot het centrum en flankerend mobiliteitsbeleid, gericht op
schaarste."

"De conclusie is dat verdichting veruit te prefereren valt boven uitbreiding van ver-
stedelijking, zowel qua ruimtegebruik als qua beperking van de automobiliteit."

Weliswaar beperking van auto-, maar toename van railmobiliteit, zoals uit de con-
text valt af te leiden. Dat middels autobus van dure metro en idem ruimteverslin-
dende trein zou kunnen worden afgezien, komt niet ter sprake noch, voor de hand
liggender, dat met doordachte inzet op wbw.wbw de mobiliteits- en ruimtekaart
geheel anders uitvalt.

Stations temidden van hoogbouw verliezen veel van hun klandizie indien witte
boord en andere werkenden op loopafstand wonen, daar ook merendeels winkelen,
scholen, recreëren, tuinieren. 

En gegeven een grootstad is (gestapeld) wonen nabij 'het centrum' voor weinigen
weggelegd, zelfs al was het betaalbaar. Voor de onvermijdelijke buitenwijken lange
en dure aanvoerlijnen in onaantrekkelijk vervoer, dat genot van winkel, warenhuis,
bioscoop, theater, horeca, relativeert, absurdeert, teniet doet. (4)

Een reële bedreiging bovendien van historise centra indien stationscentra en ver-
dichtingshoogbouw ze te na komen.

Spreiding van betrekkelijk kleinschalige centra waaromheen wonen, winkelen,
scholen, werken, recreëren en productie van onder meer voedsel 'gebundeld' lijkt
zoveel meer economis, mens- en milieuvriendelijk.   
-----------------------------------------------------------------------
1.
http://www.d66.nl ... [exit]
2. Het
Programma Ruimte & Mobiliteit heeft als doel decentrale overheden te on-
dersteunen bij het effectief vormgeven en uitvoeren van een samenhangend beleid
voor ruimtelijke ordening en mobiliteit. Het Programma is ondergebracht bij het
Kennisplatform Verkeer en Vervoer (KpVV). Om de verschillende doelgroepen in
het veld te bereiken wordt samengewerkt met het Nirov (Nederlands Instituut voor
Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting), het CROW (kennisplatform voor infra-
structuur, verkeer, vervoer en openbare ruimte) en Vereniging Stadswerk Neder-
land.
3. Het KpVV is per 1 januari 2004 ingesteld door het Nationaal Mobiliteitsberaad
(NMB). De Stuurgroep KpVV stuurt de organisatie aan. In de stuurgroep zijn op
directieniveau vertegenwoordigd: het Inter-Provinciaal Overleg (IPO); de Unie van
Waterschappen (UvW); de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG); de
Samenwerkende Stadsregio's (SkVV); het Ministerie van Verkeer en Waterstaat.
4. Met online winkelen, scholen, film kijken, muziek luisteren, neemt afhankelijk-
heid van 'het centrum' verder af.

2. Programma ruimte en mobiliteit

Het Programma liep af in mrt ' 08. Diverse seminars, toekenning van een Ruimte
en mobiliteitsprijs (05, 06, 07), een ROmagazine special (1) en een congres
Ruimte & mobiliteit, echte liefde ?. (2)
 
Blijkbaar iets nieuws, de gecombineerde beschouwing der twee, al kwam dat eer-
der in het op enige schaal verspreide Voorbij de groene grens' en Duurzaam ...'
(3) nadrukkelijk aan de orde.

Vooral aan de hand van concrete uitvoeringen, waaronder soms aardige oplos-
singen, worden zegeningen van bundeling, verdichting en 'duurzame' mobiliteit,
toegelicht. Rail vooral, wat snelbus, wbw.wbw lijkt afwezig. 

De toepasselijke Voorbeelden databank' laat zich overeenkomstig deels doorne-
men als een catalogus van gemiste kansen.
Het woon-werkterrein, onder Bedrijventerreinen' geeft overwegend wonen op zulke
(voormalige) terreinen, de notitie ' voor de werkenden aldaar' vooralsnog niet aan-
getroffen, wel toename ! van mobiliteit als gevolg van de functiemenging. (4)
Een schrale troost wellicht dat toepassing van wbw.wbw in veel gevallen altijd nog
kan. Selective afbraak creëert daarbij ruimte, licht, groen.

Merk bij Plattelandsontwikkeling' onder Regio en landelijk gebied' eventueel op dat
, gegeven een basisinkomen plus recht op woonkavel, rurale kaarten geheel an-
ders uitvallen. Evenzo natuurontwikkeling nabij dichtbevolkte woongebieden. We-
reldvoedselschaarste of anderszins noopt al snel tot agrarise herbestemming.

Alle bestaande kennis op een rij' de link- of portal pagina van de website, geeft
meer expertise, maar is het wel kennis en niet evenzovele invalshoeken, overlap-
pende soms tegenstrijdige gezichtspunten, opvattingen, dwaalwegen, blinde vlek-
ken ?
Hoe dan ook, een gang langs genoemd KpVV, Nirov en Crow, zou kunnen worden
gevolgd door een kijkje bij onder meer Planbureau voor de leefomgeving (5), Ken-
niswijzer (Vrom), Ikcro, Habiforum, Zuinig op ruimte, Ruimtelijke agenda (Volks-
krant), Slim.nu.
----------------------
1. De rode draad van de special is bundeling van kwalteiten als robuust scenario
voor de  toekomst van de stad". RO staat voor Ruimtelijke ordening.
2. Een zekere frivoliteit lijkt 'Ruimtelijke ordening' te omgeven. Zo was en of is er
een Dag van de ruimtelijke ordening (Nota's ruimte en mobiliteit ' 05), webmagazi-
ne Ruimtevolk, boek Ruimtedoping, inspraakdebat speltentoonstelling Maak ons
land' (Nai), ... .
3. Studio zelfvoorziening ' 01 en ' 02. Zie voor Ruimtelijke ordening' (' 76) evt. ook
Walden vier, 1, blz. 11, 40, 58 enz. en oa. Walden vier, 3, blz. 73.
4. Het combineren van de werkfunctie met een woonfunctie leidt tot specifieke
problemen. De gevarieerde verkeersaantrekkende werking die hierbij ontstaat stelt
bijzondere eisen aan vormgeving en infrastructuur (wijze van ontsluiting, fiets-
beleid naast goederenvervoer enz.)".
5. Voorheen Ruimtelijk planbureau en Milieu- en Natuur planbureau. Het laatste
met eendere ' visie' : Bundeling en intensivering van ruimtegebruik zijn belangrijk
instrumenten voor een duurzaam ruimtelijk beleid, constateert het Milieu- en Na-
tuurplanbureau (MNP) in haar Tweede duurzaamheidsverkenning, met als titel
‘Nederland Later’".

g. Besluit

Een gebed zonder eind verder de expertise. Naast genoemde zijn er Kennisinsti-
tuut voor mobiliteitsbeleid (Verkeer en waterstaat), Ruimteforum (Vrom), Acht voor
ruimte, Groene metropolen, RuimteRijk, Ruimtemonitor, tijdschrift Agora en tal
van anderen. Het gaat dan ook over uitermate veel geld.
   
De relevante punten inmiddels wel gemaakt. Weinig overeenstemming met Voorbij
de groene grens' en Duurzaam ...' of er juist tegen in gaand. (1) Toch zullen
wbw.wbw inzichten en toepassingen er wel zijn hier en daar. In de Ruimtelijke a-
genda (Volkskrant) onder Steden' vrij veel significant overeenstemmende
inspraakreactis.

Een artikel in webmagazine Ruimtevolk, Wonen waar je werkt, werken waar je
woont, 1.08, verwijst naar project en boek WoonWerk, over functiemenging in de
stad, 10.07. Bingo, zo lijkt het, doch nader onderzoek middels de Infotheek (3),
geeft weliswaar diverse toepasselijke pdf's, doch in beschreven Meervoudig ruimte-
gebruik cq. Functiemenging, lees bv. Manifest voor de gemengde stad' zeer wei-
nig uitgesproken, mobiliteitsbesparend wbw.wbw.
Interessant wellicht dat voornoemde en andere Studio publicatis in 7.05 per email
aan Habiforum ter kennisname en eventueel voor hun Nieuwsflits werden aangebo-
den. Edoch, onbeantwoord gebleven.

1. De Fijnstof alarmering wellicht. 
2.
http://www.ruimtevolk.nl ... [exit]
3.
http://www.habiforum.nl ... [exit]

h. Task force

Op de valreep een Taskforce mobiliteitsmanagement (1). De talrijke Fileproof en
andere projecten blijkbaar niet toereikend. Rekening rijden' dan wel Anders betalen
voor mobiliteit' te lang nog durend waarschijnlijk of toch ook niet helemaal fileproof.

In Nos journaal 23.9.08 de mededeling dat meer dan 50%  van de amsterdamse
ambtenaren niet in de hoofdstad woont. Een project deeltijd telewerken Amster-
dam-Almere gaat files en openbaar vervoer ergernis nu eindelijk effectief bestrijden.

Een van de sterke punten van de force: telewerken in meerdere varianten. Het
nieuwe werken' zoals een seminar à 995 eu. per dag ambtenaren ertoe uitnodigt.
(2)

In het Tfmm persbericht (3) wat verscholen: De Taskforce wil vooral flexibel werken
, persoonsgebonden mobiliteitsbudgetten en dichter bij het werk wonen bevorde-
ren. Ook doet de Taskforce voorstellen voor fiscale maatregelen die het werkge-
vers en werknemers gemakkelijker maken mobiliteitsvriendelijke maatregelen te
nemen zoals een verruiming en toespitsing van de fiscale vrijstelling van de ver-
huiskostenvergoeding."

Meer duidelijkheid over bewust reizen, flexibel werken en dichter bij het werk wo-
nen in het Tfmm voorstel aan het kabinet. (4)

Nog lang geen aanzet echter tot voorstel voor planologise kernbeslissing Werken
bij wonen, wonen bij werken'. De doelstelling van 5% minder file is temidden van
het verhevigd poldergeweld en parmantige convenanten (5) dan ook uiterst be-
scheiden en wordt misschien slechts dankzij de economise teruggang waarin we
ons inmiddels bevinden, gehaald.

Mobilitylab (6), een offspring van de Taskforce in weer ander tijdelijk samenwer-
kingsverband, bevestigt met Crisis remt files' het laatste. Ook hier een rijke oogst
aan pdf's. Aangevuld met video's van sprekers. In de tweede bijeenkomst gepriegel
toch wel over het persoongebonden mobiliteitsbudget. Wbw.wbw onder De forens
moet dichter bij zijn werk wonen' (tekstversie) gekrompen tot 'Op die manier zullen
mensen eerder in de buurt van het bedrijf gaan en komen werken.'

Werk dichter bij huis (7) een vacature site voor jobs en ruilbanen in de buurt van
de woonplek heeft het beter begrepen. Een site voor woningen en ruilwoningen in
de buurt van de werkplek wellicht complementair.

Bij het Eurlings/Huizinga uitvoeringsplan (8) van de Nota's Ruimte en Mobiliteit'
tenslotte, is de Taskforce een bijkomstigheid in de marge. Niets wbw.wbw en an-
ders mobiminderen. Al waant men zich op Olympische hoogte, liever conform, in-
gewikkeld en duur dan intelligent, eenvoudig, voordelig.
-------------------------------------------------------------------------------
1. Taskforce jeugdwerkloosheid inmiddels uit het zicht verdwenen.
2.
http://www.tfmm.nl/documenten/70.pdf
Vergl. Files 1 ev.,
http://www.zelfvoorziening.nl/nieuwsbrief_24.html#fil
3.
http://www.tfmm.nl/documenten/56.pdf
4.
http://www.tfmm.nl/documenten/29.pdf
Hoe eenvoudig toch zou het zijn werkenden bij gemeente, kantoor, ziekenhuis,
school, bedrijf, ..., voorrang en meer voordeel te geven op de plaatselijk naburige
woningmarkt. Wat alleen al een treintrajectabonnement over 50 km. kost,
afgezien van dagelijk bus, trein, bus, bus, trein, bus.
5. Voor onderzoekers van Beleidsproza een must. Talrijk de zijsporen, diffuse
abstractie (waar gaat het over), te vinden in menige  planologise kennisverhandeling, kenmerkend. 
6.
http://www.mobilitylab.nl ... [?]
7.
http://www.werkdichterbijhuis.nl
8. MobiliteitsAanpak. 
http://www.verkeerenwaterstaat.nl ... [exit]
                                                                                                      
^
                                                                                                        .
Nieuwe veren                                                                           mrt 09

Om 'recht op grond' in de introductietekst van Zelfvoorziening.nl wat toe te lichten een overzicht van zinsneden uit eigen werk. Toevoegingen uit ander werk zijn wel- kom. Zie Een (gelijk) recht op grond.

                                                                                                        ^
                                                                                                        .
Frederik van Eeden update 2                                                  mei 09

Niet onopgemerkt gebleven, Werk en brood.   
"Inmiddels barst de storm boven Van Eeden los. Prof. Mr. N.G. Pierson in De E-
conomist, Prof. Mr. M.W.F. Treub in het Sociaal Weekblad, waarin later ook C.J.
H van den Broek, P.L. Tak in De Kroniek, F. van der Goes in Tweemaandelijksch
Tijdschrift, plus een aantal meest anonymi in Recht voor Allen, De Amsterdam-
sche Courant en Vaderland zijn althans degenen die Van Eeden van repliek gaat
dienen in het al genoemde vervolg, getiteld Coöperatieve rijkshoeven
1 dat in De
Gids van augustus 1897 verschijnt."
2

Van E. verdeelt de tegenargumenten in qualificeerende of kenschetsende en
motiveerende of betoogende. In de eerste categorie vooral:

"De beschuldiging van dilettantisme heeft dan alleen kracht, wanneer men ze
staaft door het verwijzen naar geschriften, waarin de door een schrijver als nieuw
gegeven denkbeelden reeds lang zijn overwogen, verdedigd of weerlegd, en waar-
van hij blijkbaar onkundig was gebleven, aldus toonende niet te zijn op de hoogte
van 't vak.
Dit is niet geschied. Men heeft mijn hoofd-gedachte zelfs ‘fonkelnieuw’ genoemd.
Hiermede kan alleen een combinatie bedoeld zijn. Want Rijkslandbouw, coöpera-
tie en intensieve cultuur zijn toch zeker geen nieuwe ideeën."
3

Is het leek zijn op een vakgebied geen ter zake argument, al blijkt dat wel mee te
vallen, 'fonkelnieuw' als zodanig evenmin. Gegeven de context (Tak in De Kroniek)
van dat fonkelnieuw minder merkwaardig ook dat v. E. ervoor uit de weg gaat,
want 'intensieve cultuur' is wat anders als voor-zich productie.

De motiverende argumenten vervolgens verdeeld in drie: zielkundig-wijsgeerig,
economisch theoretisch, practisch. Onder de eerste een nieuw licht op voor-zich
productie:                                                                                                   
.
"Waarom nu acht ik den door mij voorgestelden maatregel rechtvaardig ?
Hoofdzakelijk omdat zij is een bevrijding. Zij geeft vrijheid, die mogelijk is, maar nu
nog niet bestaat. ... De uitbreiding der vrijheid, die ik bepleitte, is deze: dat elk
individu vrijheid zal gegeven worden zijn eigen levensonderhoud, de allernoodigste
behoeften voor zijn bestaan, zelf te produceeren. Zoodat hem, zoo niet voor gerie-
felijkheden, dan toch voor zijn leven, de hulp van anderen minder onontbeerlijk
worde dan thans."
4

Minimaal marktafhankelijk voor koop, verkoop, werk en zelfs zogewenst vrij van de
coöperatie, gegeven een geprivatiseerd grondaandeel. De enige manier
wonderwel, materieel te bestaan onafhankelijk of vrij merendeels van zodanig
economis systeem.

Een stukje scherpzinnige polemiek, hier en daar overhellend naar retoriek, onder
de zielkundig-wijsgerige argumenten. Een voorschot tevens op de economisch-
theoretische (tegen)argumenten, die in beknopte weergave ook nu vooral achter-
haald en slechts hier en daar wat zinnig lijken.
5

Op kernvraag 'hoe te financieren' verdere uitwerking en toelichting van eerdere
antwoorden. Meer voor expert-studies wellicht de Onderneming van Staatswege
tot exploitatie van de in den nationalen grond verborgen schatten.
6 

Gegeven een intellectuele of zelfs wetenschappelijke en een politieke dan wel
particuliere wil zal aanvankelijk geld niet het grootste probleem zijn het
experiment te doen aanvangen.

Evenwel, vooral verzet tegen iets ongekends en nieuws, tegen de aantijging van
zwendel in samenleving en of economie, tegen het niet afwachten van de grote
omwenteling (marxisten, anarchisten) maar het hier en nu in praktijk brengen van
een alternativ, spreekt uit de respons.                                                              
.

Geen direct belang ook lijkt er te zijn voor de diverse scribenten (een min of meer
bevoorrechte maatschappelijke plaats al dan niet verworven hebbend) de agraris
rurale innovatie een kans te geven. Of wel voorgeschotelde paradoxen te doorden-
ken. Toch wordt ertoe in aanvang zoveel niet gevraagd: "Dit nu is alleen
bereikbaar wanneer de beginners, noode of vrijwillig, hun behoeften zoodanig
beperken, dat zij desnoods genoeg hebben aan den grond waarop zij leven. Een
organisatie, hoe klein ook, hoe primitief, die aan dit principe vasthoudt, is in staat
onafhankelijk te blijven in de strooming van concurrentie en ruilverkeer." 
7

De tegenwerping dat het land niet in staat was de bevolking te voeden gaat ge-
makkelijk onderuit, al lijkt het artikel zich in een 0 (20 m2) te vergissen: "Er kan -
theoretisch - op 20 m2 grond genoeg tarwe groeien om een volwassen mensch
een jaar lang te voeden (Hallet). Wanneer ik nu stel dat de praktijk het brengt tot
een tiende, dan kan nog elke 200 m2, elke 2 aren, een mensch in leven houden.
Er zijn in ons land 2,309,352 H.A. vruchtbare, bebouwde grond. Zonder dus aan
ontginning van woesten grond te denken zou ons land 115 millioen menschen
kunnen voeden."
8

Ook de "practische bezwaren", waarbij vooral Treub er weinig van begrepen lijkt te
hebben, houden in de uitvoerige weerleggingen niet erg stand. Enkele
voorbeelden worden genoemd, waaronder de landkolonie van het Heilsleger en
coöperatie de Veluwe, en zowaar de term 'zelfvoorziening', waarmee de vraag
naar gebruik van het woord voor 1970 van 1 voorbeeld voorzien
9

"... Aan het zelf-voorzien in kleeding, door vlas- en wolbewerking, wordt nog niet
gedacht. Het leven der kolonisten is echter, door geldgebrek, vooralsnog treurig
primitief."
10
"... Naar zelf-voorziening en coöperatief verband in den door mij bedoelden geest,
werd tot nog toe niet gestreefd."
11
" ... En dit is juist de kracht van het denkbeeld, dat het voornaamste principe - 
  
. zelfvoorziening in eigen behoeften zonder marktverkoop - als een regulator
werkt, waardoor de onderneming in slechte tijden toch kan bestaan en zich
uitbreiden, en in voorspoed geen geldelijke winsten kan afwerpen."
12
" Maar ik vestig nog even de aandacht op het volgende merkwaardige verschijnsel.
Mijn denkbeeld, in het vorige artikel op meer algemeene, eenvoudige wijze uitge-
drukt, laat zich ook beknopt aldus formuleeren: Coöperatieve Staatslandbouw, met
kleine industrie annex, gebaseerd op het principe van zoover mogelijk strekkende
zelf-voorziening in eigen behoeften zonder marktverkoop. Ik geloof dat niemand,
na mijn hierboven gegeven uiteenzetting zal ontkennen, dat deze maatregel, in
strenge consequentie, worden zou van zuiver socialistische strekking. Geen han-
delswinst, geen rente-woeker, geen persoonlijke grondeigendom, geen onrecht-
matige onthouding van het arbeidsproduct aan den arbeider. En nu ziet men dat
de orthodox-liberaal den practischen aanvang van het denkbeeld steunt, terwijl de socialist zijn hoogsten toon aanslaat om het onmiddellijk te verdelgen en dood te
verklaren."
13

Is de redevoering hier en daar wat abstract, sommige generalisatis vluchtig, ge-
volgtrekkingen onzeker, buiten vermelde literatuur zijn positiv toelichtende en uit-
werkende reactis mogelijk eveneens voorhanden. Want onwaarschijnlijk lijkt dat
de (politieke) economie innovatie
14 verder onopgemerkt bleef.  

Ook pogingen tot uitvoering van het concept, buiten het welbekende Walden,
zouden nadere studie waard zijn
15. Al ligt het voor velen nog immer ver buiten de
werkelijkheid, de betrekkelijk tijdloze productiewijze onderging in de 1970-tiger
jaren opnieuw diverse pogingen tot toepassing en nadere theoretise analyse.

Zodanig dat de experimentele onderzoeksopgave amateur econoom, vakweten-
schapper of Van Eeden in deze adept' gesteld als volgt kan worden aangegeven:
een stukje betrekkelijk vruchtbare grond, een budget, een of meer onderzoeken-
den. Vraagstelling: de minimale geldsom op korte en langere termijn waarmee
betreffende(n) er goed (gezond) kunnen leven en op welke wijze(n) dit zelfinkomen
in natura aanvullend bedrag kan worden voortgebracht. Eventuele ruil, locaal,
regionaal, enz., verrekend naar geldwaarde.                         
.

Zijn afhankelijk onder andere van natuurlijke gesteldheden ter plekke de mogelijk-
heden van enkelvoudige (individuele) zelfvoorziening gevarieerd, die van
meervoudige zelfvoorziening zijn dat niet minder.
16
Ergo, goede bedrijfsplannen en talrijke
17 experimenten vormen voor betrouwbare
onderzoeksresultaten belangrijke voorwaarden. 
-------------------------------------------------------------------
1. De bezwaren tegen coöperatieve Rijkshoeven.
2. uit De ontwikkeling van Van Eedens sociale denkbeelden. In Walden in droom
en daad, J. S. De Ley en B. Luger, 1980.
[http://www.dbnl.org/tekst/eede003wald01_01/index.htm , p.44]
Zie ook v. Eeden update 3.
3. De bezwaren .., 228.                                                                                
^
4. De bezwaren .., 233.                                                                                
5. Het mysterieuze "Kapitaalverplaatsing kan nooit baten tegen werkeloosheid,
want die zal overgaan in het bedrijf waaraan kapitaal onttrokken wordt." nader te
bespreken in de v. Eeden update 3.
6. Ontginning van mindere grond een alternativ nu voor de goede grond die in
Werk en brood' wenselijk werd geacht. Vergl. in De amerikaanse droom van
Frederik van Eeden (nwsbrf 19), MacRae.                                                     
^
7. De bezwaren .., 246.
8. De bezwaren .., 256. Vergl. Studio's Plan leeftuin, toevoegingen, het oppervlak
van een zelfvoorzienende huishouding. Voor alleen voeding zou een veelvoud van
200 m2 zijn vereist.  
9. zie Cooperatieve kolonies (nwsbrf 19), 1e alinea. Zoeken op de term in de Digi-
tale Bibliotheek Nederland (www.dbnl.org) gaf niet meer resultaat.
10. De bezwaren .., noot 1, 262.
11. De bezwaren .., noot 2, 262                                                                    
^
12. De bezwaren .., noot 2, 265. Geldelijke winsten wellicht wel.
13. De bezwaren .., 272.
14. Met achteraf gezien potentieel verstrekkende gevolgen. Vergl. Coöperatieve
kolonies (nwsbrf 19), noot 6 plus bijbehorende alinea. Daarnaast, gingen diverse
tijdgenoten voor een marxistise leer (bv. Gorter, zie evt. Bekrompen socialisme,
Walden vier, 2, p. 24) in de erop volgende eeuw viel die in uiteenlopende uitleg de
halve wereld ten deel.
15. zie bv. Inleiding, I. Waarom dit boek ?' van Walden in droom en daad.        
^
Ook: Vrije kolonies in Nederland, Willem de Beuzelaar, ' 05.
[http://www.buitendeorde.nl/1602/art.php?art=10]
16. Vergl. Zelfvoorziening als banenplan. Studio zelfvoorziening.
17. Aanzienlijk meer kans op succes en niet minder maatschappelijk relevant
deze 'koude kernfusie' van economie wetenschap.                                        
^
---------------------------------------------------------------------
Zie evt. ook (van Eeden) nwsbrvn 28, 31, 32.
                                                                                                        
^
                                                                                                                     .
Windmolen nieuws

Lijkt de Motor wind' innovatie misschien onwaarschijnlijk, Aerocam zou zijn uit te
voeren als Nokturbine. De langwerpig horizontale, niet met de wind meedraaiende
plaatsing van de molens revolutioneert toepassingsopties meer nog dan die van
molens met verticale as.
Een overzicht ook van kleine molens types, All small, waaronder enkele verras--
send voordelige, werd aan de wind-links toegevoegd.
Zie
Sites 1, woning, energiehuishouding, wind.
                                                                                                                    
.
Zonnewarmte opslag

Blijft passive en active low-tech warmteopslag in de grond middels luchtcollec-
toren en -stroomkanalen Studio's favorite oplossing, zie
Walwoning, terrasflat,
nieuw in het dynamise veld van waterreservoirs, aardkorven, slimme heipalen,
aquifiers en wat al meer, is compacte warmteopslag in huis en of kruipruimte
door betrekkelijk eenvoudige chemise werking. Gecombineerd met zonnecellen
en enkele andere zaken gaf dit het concept van een
woning als energieleverend
systeem
. Qua prijs zou het uitkunnen, maar zijn de woningen al niet veel te duur ?
Een computer is in het systeem opgenomen.
                                                                                                      
^