<                       nieuwsbrief zelfvoorziening
---------------------------------------------------------------------------------------------------
                                                           jul.aug ' 03

meer zelfvoorziening

klimaatsymbool

recht op voedsel                                               fair food

tuinvreugd, half augustus

oogstactie                                                       nationale proeftuin

skybeamers                                                    platform lichthinder

netwerk
  .
---------------------------------------------------------------------------------------------------
Meer zelfvoorziening

Tweemaandelijks citaat, inzendingen welkom.
--------------

"Het gaat niet alleen om realisering van een duurzame bescherming van het
leefmilieu, maar ook om een stimulering van voedselproductie op en nabij de
woonplek, om het van de grond krijgen van urbane landbouw, waarbij behandeld
huishoudelijk afval en afvalwater en de hieruit gewonnen meststoffen en
bodemverbeteraars worden benut. Dat zou vele arme sloebers rondom mega-
steden in ontwikkelingslanden enig perspectief kunnen bieden."
-------------------------------------------------------------------------------------------
in een verslagje van uitreiking van de Koninklijke/Shell Prijs voor duurzame
ontwikkeling energie 2000.

Op
http://www.shell.com/home/Framework?siteId=nl-nl  >milieu & samenleving>
koninklijke/shell prijs>2000 (exit) . Wat volgde :
In een dergelijk streven hebben ook bedrijven als Shell, in de filosofie van Lettinga,
een rol te spelen. Hij bepleitte een holistische aanpak bij het realiseren van
duurzaamheid. "Niet zoals thans vaak gebeurt dat het begrip duurzaamheid `eng'
wordt verkokerd. Of dat men alleen praat over duurzaamheid van het eigen
vakgebied of het eigen bedrijf/bedrijfstak, of alleen over het welzijn van de eigen
werknemers. Maar duurzaamheid gaat over het voortbestaan en welzijn van de
mensheid."
Lettinga tot slot van zijn voordracht: "Technologisch hebben we enorme
vorderingen gemaakt. Waar we nu nog voor moeten zorgen is dat die
verworvenheden ten goede komen aan iedereen. Minder bouwen, minder
centralisatie, meer goed onderwijs, meer goede zorg, meer zelfvoorziening. Mijn
geloof is dat de implementatie van de door mij voorgestelde
milieubeschermingsmethoden daartoe zal bijdragen. En mijn hoop is dat
multinationals als Shell die droom mee helpen verwezenlijken."
----

De prijs werd toegekend voor innovaties op het gebied van anaerobe zuivering van
huishoudelijk en industrieel afvalwater. In tegenstelling tot gebruikelijke
grootschalige aerobe (inblazen van zuurstof) aanpak kost de werkwijze geen
electriciteit en levert oa. nuttige meststoffen. Zie verder de webplek.

Meer zelfvoorziening hier klaarblijkelijk op te vatten als voor-zich of voor-anderen
(markt) maar in ieder geval locale productie van voedsel en zuivering van afvalwater.
Of overeenkomstige productie van bijvoorbeeld woningen of kleding (Gandhi) is
inbegrepen blijft gissen.
Zie voor urbane landbouw ook Nieuwsbrief 4, stadslandbouw, voor huishoudelijke
afvalwaterzuivering, Studio> plannen, projecten, biool en compool.

In de regionaliseren versus globaliseren agrodiscussie, waarin de onlangs tot
stand gekomen nieuwe EU landbouwpolitiek vooral globalisering belooft, zou
afgaande op het citaat de regionaliseringsoptie worden gesteund.
Merkwaardig in de ermee samenhangende reguleren (marktprotectie, subsidies)
versus liberaliseren discussie is dat tal van voor humaan en progressief
doorgaande organisaties sinds jaar en dag voor meer 'vrije' markt argumenteren,
wijzend onder meer op het gebrek aan toegang van tweede en derde wereld tot de
EU. (1)
Echter: 'Niet alleen politici maar ook ontwikkelingsorganisaties hebben zich
(ongewild) voor het karretje van de multinationals laten spannen, zoals bij de eis
om meer markttoegang voor ontwikkelingslanden voor onbewerkte
landbouwproducten. Het zijn vooral de multinationals en grootgrondbezitters die
hiervan profiteren ten koste van de natuurlijke hulpbronnen die de kleine boeren
zo hard nodig hebben voor de voedselproductie van de eigen lokale bevolking.
De omgekeerde concurrentie vanuit het noorden die juist meer toegang tot deze
ontwikkelingslanden eist, is veel groter en werkt veel desastreuzer. In plaats van
aansluiting bij de globale wereldeconomie, leidt dit tot uitsluiting van de armsten
uit hun lokale economie.' (2)

Een andere variant van de regionaliseringsoptie is verwoord in het Appel voor een
duurzaam en solidair europees landbouwbeleid. (3)
Maar zie ook Agrocritic, Nieuwsbrief 6. Niet ondenkbaar immers is dat stevige
stimulering van locale voor-zich en voor-locale-anderen productie, naast en met
innovaties als basisinkomen, recht op grond, loc shop, consuanderen (minder
bananen, koffie, ...) het platteland niet alleen vernieuwt (trek uit steden) maar ook
de vraag naar biologische streekproducten eerst goed aanzwengelt.
-------------------------------------------------------------------------------------------------  pp.


1. Walden vier, 1, Een planologie voor de voetganger, blz.54-57, Memisa, Unctad.
Studio zelfvoorziening.
2. Een alternatief voor liberalisering binnen de landbouw, Bewustwording en moed,
Guus Geurts. Op
http://www.sdnl.nl/gv-2k03b.htm of in Grondvest, 2e kwartaal'03.
Grondvest,  
3.
http://www.aardeboerconsument.nl/main.htm  of Platform Aarde Boer         Consument,                            .                                                                     ^
-----------------------------------                                                                    
Netwerk Alternatieve Reizigers, voor allen die op 'ongewone' wijze 'onderweg' zijn
en mensen die hen gastvrij willen ontvangen. Donateurs, 15 euro p.j, ontvangen
een overzicht van vrije en meewerkplaatsen, medereizigers en drie maal
periodiek/contactblad 't Narrenschip. Jaarlijks is er een bijeenkomst.            

                                                                                                         ^
=============================================
klimaatsymbool

Op www.saveourclimate.org kan een op initiatief van wwf, 
greenpeace, unep en vrom ontwikkeld internationaal
klimaat symbool door niet commerciŽle organisaties en
individuen worden opgehaald en in context onder meer
van energiebesparing/efficientie, duurzame energie, met
uitzondering van promotie van kernenergie, vrijelijk worden
gebruikt. Het logo werd uitverkoren na onderzoek in VS, Australia, China, Japan
en Nederland van vier mogelijke  varianten. 
-----------------------------------------------------------------
bron: www.ddh.nl, duurzaamlijst, forward, 1.7.
                      .                ^
Recht op voedsel

Honger is geen ramp, maar een groot onrecht. Recent is daarom een nieuwe
organisatie opgericht, FairFood. Het doel: een eerlijker beleid. De weg: het
screenen van westers beleid op het gebied van het schenden van Ďhet recht op
voedselí zoals vastgelegd in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens
en betrokken partijen op die schendingen aanspreken. In de meeste hongerlanden
is voldoende vruchtbare landbouwgrond aanwezig. De producten zijn echter steeds
vaker bestemd voor de export. Onder druk van instanties als het IMF en de
Wereldbank -met medeweten van westerse overheden en ten behoeve van
westerse bedrijven- worden arme landen gedwongen producten voor de export te
verbouwen als koffie, soja en tabak, terwijl de eigen bevolking niet genoeg te eten
heeft.

Toen EthiopiŽ in 1984 werd geteisterd door een verwoestende hongersnood,
exporteerde het meer dan het aan hulp ontving. Groot-BrittanniŽ alleen al
importeerde in dat jaar voor meer dan 2,7 miljoen euro aan geperste zaden uit
EthiopiŽ. In BraziliŽ lijden thans 16 miljoen mensen honger doordat het onder druk
van het IMF en de Wereldbank zijn landbouwgrond de laatste jaren steeds meer
gebruikt voor exportsoja, in plaats van voedselgewassen. De exportsoja gaat vooral
naar Nederland. Voor Malawi geldt hetzelfde verhaal. Het heeft af en toe te maken
met een ernstige droogteperiode, maar daar bestaan dan ook graanreserves.
Onlangs moest het land onder druk van IMF en de Wereldbank zijn graanreserves
verkopen om zijn schulden af te kunnen betalen. Dit terwijl experts luid
waarschuwden voor een op handen zijnde droogte en misoogst. En die kwamen
ook. Graanreserves zijn er niet meer en op de resterende vruchtbare grond staat
-wederom onder IMF druk- ruim 50% exportproducten.

Het zijn slechts een paar voorbeelden, maar ze maken het probleem duidelijk:
westerse landen halen arme landen leeg. Wellicht niet met slechte bedoelingen
en volgens eigen zeggen zelfs als vorm van hongerbestrijding. Het idee is dat de
export van gewassen en de eigen graanreserves de bevolking van een land geld
oplevert. De koopkracht zou zo toe moeten nemen zodat mensen genoeg eten
kunnen kopen. Maar: ten eerste is veel van dat voedsel inmiddels via export naar
het buitenland verdwenen. Ten tweede betalen westerse bedrijven veel te weinig
voor de exportproducten. Ten derde komt dit geld sowieso niet bij de arme
bevolking terecht. Ten vierde is het voor hongerlanden praktisch onmogelijk om
een sterke economie op te bouwen met hun exportproducten zolang westerse
landen zich niet aan de regels van de vrije markt houden, onder andere door
torenhoge importheffingen op niet-gewenste, namelijk bewerkte producten.

En zo kan het dat 10 procent van de wereldbevolking 80 procent van de natuurlijke
grondstoffen consumeert. Een echte aanpak van de honger in de wereld ligt dan
ook in een ander beleid. Daarvoor moet het besef doordringen dat voedsel
allereerst een recht is en pas daarna handel. In de praktijk betekent dit dat
westerse landen af moeten blijven van landbouwgrond die nodig is om de lokale
bevolking te voeden. Pas als een land in haar basisvoorziening kan voorzien, kan
het voedsel dat over is verhandeld worden aan de hoogste bieder. Bovendien
moeten westerse bedrijven hun verantwoordelijkheid nemen in gebieden waar zij
hun grondstoffen vandaan halen: door hun werknemers en leveranciers in
hongerlanden goed betalen en door voldoende belasting af te dragen aan het
hongerland. Westerse overheden moeten nu eindelijk eens de vrije handelsregels
eerlijk toepassen.

En dit besef groeit. Zowel bij overheden, bedrijfsleven als de consument. Zo
hebben de Verenigde Naties zich onlangs verplicht om voor 2005 het recht op
voedsel te vertalen in concrete plannen. De Nederlandse overheid maakt zich
sterk om het bedrijfsleven te laten nadenken over maatschappelijk verantwoord
ondernemen en de consument begint zich af te vragen wat er in zijn eten zit en
hoe producten zijn gemaakt. Het is een begin. Maar deze ontwikkeling zal
kritisch moeten worden getoetst, gecommuniceerd en gestimuleerd. Allereerst
op het veiligstellen van het recht op voedsel voor iedereen.
-------------------------------------------------------------------------
Wat ingekorte versie van een mission statement van FairFood,
www.fairfood.nl,
door Marian Donner en Eelco Fortuijn in de Volkskrant, dec' 02.

Een analyse overigens die zoals bekend in grote lijnen al eerder bekend was. (1)
Inmiddels een tweetal nieuwsbrieven verder. Binnenkort, half augustus,
hongervrij.nl op het internet. Welicht met meer resultaat dan implementatie van
het recht op onderdak dat met Daklozenkranten en een internationale
Daklozen-voetbalwedstrijd niet bepaald opschiet.       pp.
  
-------- 
1. Zie bijvoorbeeld onder veel meer 'Meer voedsel, meer honger', De Kleine Aarde
20,' 77.

                                                                                                   
^  .
Tuinvreugd, half augustus

Voor het eerst dit jaar een beroep op de pomp, die het gelukkig weer deed.
Pronkbonen, pompoenen, wat aardappelen en misschien pastinaken aldus van
wisse verdorring gered. Met een of twee extra regentonnen zouden de oogsten
eveneens zijn veiliggesteld.
Eerdere peultjes-, tuinbonen- en aardappelveldjes redelijk onder de
(bermmaaisel)mulch, slechts hier en daar komt er wat groen doorheen.
Zou de mulch zelf met een zeis moeten worden gemaaid, dan zou tweemaal licht
spitten en onkruid verwijderen mogelijk gemakkelijker zijn.  Mulchmateriaal
samengesteld uit bladeren, boom- en struikgaard onderbegroeiing en overig
onkruid is misschien het meest voor de hand liggend. Het met spitvork omzetten
van bijeengeharkte mulch die dreigt te composteren en dicht te groeien, zie vorige
Tuinvreugd, valt mee, mits goed droog.  
Het te verwilderen gedeelte lijkt merendeels door onder andere kweekgras te zijn
overgenomen. Erin gezette pompoenen doen niet veel, de aardperen behoeven
compost.

De dieptekas werkt vooralsnog goed. Tomaten, basilicum, paprika tieren er welig.
De paprika door middel van plantenspuit met zeepsop-spiritus verlost van een
luizenplaag. Tocht wellicht was ervan de oorzaak.
Weinig last van de droogte in de huistuin. Redelijk dichte begroeiing en overloop
van o.a dakwater houdt de ondergrond van peer, appel, pruim, hazelaar, druif,
bessen, aardpeer, tuinzuring, broccoli, boerenkool, prei, o.i kers, brussels lof en
diverse kruiden voldoende vochtig.
Voor het eerst sinds lang hangt de perenboom op leeftijd goed vol. Waarschijnlijk
niet omdat er enkele jaren terug een boomspijker in werd ontdekt en verwijderd of
omdat rooi nu ernstig werd overwogen.    pp                                                      
.
                                                                                                       
^
OOGSTACTIE                                                                                             

Voor veel soorten is het de komende tijd oogsttijd. Wij willen u vragen, of het
mogelijk is om van een bepaalde soort wat extra te oogsten. Deze zaden zouden
wij dan willen gebruiken om volgend jaar een speciale actie te organiseren: 'De
Nationale Zaaiactie voor de Biodiversiteit'. Wij willen het zaad verwerken in
papieren strookjes en deze strookjes aanbieden via Groei&Bloei of Libelle om zo
ons motto te verspreiden: 'biodiversiteit begint in uw eigen tuin, doe mee!'   
 
http://www.denationaleproeftuin.nl                                                                   
Skybeamers                                                                                             

"In de vorige Nieuwsbrief berichtten we over de skybeamers in Nederland. We
riepen op om te melden waar ze in Nederland staan. De lijst van ons bekende
skybeamers is dankzij de vele meldingen gegroeid naar 28 stuks.
Zie
www.platformlichthinder.nl/nieuwsbrief-2003-jun.html. (exit) Mocht u er nog
ťťn zien die er niet op voorkomt dan kunt u dat via de website melden. Volgend
jaar willen we een project gaan starten om de betrokken gemeentes te helpen
paal en perk hieraan te stellen." 
                                                                                                     
.