<                               nieuwsbrief zelfvoorziening
----------------------------------------------------------------------------------------------------
8                                                            sep.oct ' 03

wereldsupermarkt                                                                                citaat    

vooruitgang                                                                             milieudefensie

green gathering                                                              alternatieve reizigers

bloemen zonder gif                                                                 natuurverrijking

eetbare dahlia                                                                       dahliavereniging

tuinvreugd

lapjes land                                                                                    leeftuin 15
  .
---------------------------------------------------------------------------------  
Werelsupermarkt      (tweemaandelijks citaat)

Naarmate voedselproduktie aan de zelfvoorzienende boeren ontnomen wordt en
meer en meer wordt ingepast in een wereld-markt-systeem, gaan voedselbronnen
steeds minder de lokale bevolking voeden. We zien een 'wereldsupermarkt' ont-
staan, waarin de armen in Centraal Amerika of Afrika konkurreren om voedsel met
miljoenen Amerikanen, Japanezen en Europeanen met vele malen hogere inko-
mens. Onze 'samenhangende wereld' brengt ons bij dezelfde supermarkt, maar de
meesten hebben geen geld en zelfs geen voedselbonnen uit hulpprogramma's.
-------------------------
Uit Meer voedsel, meer honger. Francis Moore-Lappé en Joseph Collins,
vert. A.de Vries Robbé, De Kleine Aarde,' 77.1. (Eerder in Development Forum
nov ' 76, uitg. Verenigde Naties)

Francis Moore Lappé en Joseph Collins vermeld als mededirekteuren van het
Institute for Food and Development Policy (USA). Met Cary Fowler uitgevers van
een populair geschreven boek over de mogelijkheid tot voedsel-onafhankelijkheid:
'Food First'.
Het instituut is inmiddels gegroeid:
www.foodfirst.org . Het artikel heeft weinig aan
verklaringskracht ingeboet en lijkt Recht op voedsel, zie Nieuwsbrief 7, dat vooral
ook goede distributie bepleit en 'eerlijke handelsregels' (
www.hongervrij.nl), nog
wat te corrigeren:

'Velen die zo ver zijn dat zij inzien dat het hongerprobleem niet slechts een pro-
duktieprobleem is, stellen dat het een distributieprobleem is: hoe krijg je voedsel
bij de hongerigen inplaats van bij de goed gevoeden. Wij beweren iets anders. Het
punt van distributie is slechts een afgeleide van het fundamentele probleem van
schikking over en deelname aan het produktieproces zelf.'
'Als het produceren van meer voedsel de foute oplossing is, wat is dan de juiste?
Om die vraag te kunnen beantwoorden, moeten we eerst begrijpen dat dat er geen
ontwikkelingsland is waar de voedselbronnen de plaatselijke bevolking niet zou
kunnen voeden. Maar vooral omdat de onderontwikkelde landen ons worden voor-
gesteld als medelijdenswaardig en hulpbehoevend, vergeten we de simpele waar-
heid dat hongerige mensen zichzelf kunnen en willen voeden als ze daar maar de
kans toe krijgen.
Als mensen zichzelf niet kunnen voeden, moeten er wel sterke hindernissen in de
weg staan. Deze hindernissen zijn niet de bekende mythen: overbevolking, te wei-
nig land, luiheid, religieuze taboes, ongastvrij klimaat, gebrek aan technologie, en-
zovoorts. In ons onderzoek vonden we dat de meest fundamentele belemmering
voor zelfvoorziening is: dat de meerderheid van het volk niet zelf het produktiepro-
ces in handen heeft en daarom vaak zelfs geen deelnemer is.'

Natuurlijk, recht op productiemiddel en 'zelf' het voedsel produceren. Foodfirst first
wellicht. Maar op zich lost goede distributie, gegeven voldoende productie, het
probleem eveneens op.
Zo zou de koopkracht van een (wereld)basisinkomen (1), voortvloeiend uit een
recht op productiemiddel, het aanwezige voedsel als vanzelf tot zich trekken, of
gaarkeukens in armlastige wijken, beschikkend over toereikende middelen,
hongerigen en anderen voeden.

Hongersnood

Is er qua -voedsel voor allen- in het laatste kwart van de vorige eeuw sprake van
achteruitgang ondanks onwaarschijnlijk veel organisaties, rapporten, fondsen en
ondanks onwaarschijnlijk veel hulpverlening, de inmiddels welbegrepen grote
hongersnood in Ierland midden 19e eeuw (een productietekort weliswaar, maar
voldoende voorraden, die de hongerigen, onder andere om de vrije marktwerking
niet te verstoren, niet bereikten) duurt zo lijkt het nog immer, zij het elders en
omvangrijker, voort.
Er deel van uitmakende werkingen:
"De gebruikelijke rationalisatie is, dat grote produktie-eenheden een snellere weg
zijn naar produktiegroei. De vraag naar land, dat ineens winstgevend wordt door
deze officiële produktie-strategie, heeft de landprijzen doen stijgen. Een typisch
voorbeeld: in India heeft de groene revolutie, overal waar zij plaatsvond, de prijzen
vier tot zes keer zo hoog gemaakt wat weer leidde tot landspekulatie en zelfs
landroof. De verlokking van grotere winst verleidt grootgrondbezitters ertoe land
terug te nemen dat eerst verpacht werd.      
Velen gebruiken hun verhoogde winst om kleine naburige boeren uit te kopen. In
de hele derde wereld bestaat nu 30 tot 60 procent van de boerenbevolking uit
landlozen. En dan tellen we de miljoenen landloze vluchtelingen nog niet eens
mee, die het menselijke produkt zijn van deze produktiestrategie. Zij vinden geen
werk op het land, en komen terecht in een even hopeloos zoeken naar werk in
stedelijke slums." (2), voeren soms nog verder terug :
'Overal in het land waar de fijnste wol wordt geproduceerd -de fijnste en dus de
duurste-, daar ziet men adel en gentry in aktie komen, en menigmaal zelfs de abt
van het klooster, -jaja, die heilige mannen! Niet tevreden met de pacht en de jaar-
lijkse opbrengst die hun voorgeslacht van zijn goederen trok; niet tevreden met een
herenleventje waarbij zij de gemeenschap van geen enkel nut zijn (zo ze al geen
bepaalde schade doen), maken zij de boeren het bestaan volledig onmogelijk. Alle
grond 'omheinen' zij om als weigrond te dienen, de huizen breken zij af, ze slopen
complete landstadjes, -waar alleen de kerk blijft staan, en die mag dan dienst
doen als schapestal. (3)
----------------------------------------------------------     pp.

1. Bij het in links-progressieve kringen nog onontdekte ? gelijke kansen, zekere
resultaten, is een basisinkomen en of basisbezit een zeker resultaat.
2. Uit Waar is het geld, in Meer voedsel, meer honger.   
3. Uit Het euvel der enclosures, in De tafelrede bij kardinaal Morton, Utopia,
Thomas More, 1515. vert. dr. Marie H. van der Zeyde. Athenaeum, Polak & van
Gennep, ' 73, blz.33. (!landstadje).                                                     
  .
                                                                                                       
^
Vooruitgang

Di 16 - ma 22 sep Week van de Vooruitgang - om autoverkeer aan de
kaak te stellen. Speciale aandacht voor lopen, fietsen of per o.v.
naar school en werk. Op zo 21 sep Land. Autovrije Dag! Org: Milieudefensie en
andere maatsch. org's. Http://www.milieudefensie.nl 
------------------------------------------------------------------------------
duurzaamlijst, www.ddh.nl, duurzame agenda, Omslag.

Wordt sinds kort na decennialange fixatie op de trein zo nu en dan ook de auto-
bus vermeld als vorm van openbaar vervoer (1), de auto is nog onveranderd het
haasje, tenzij ingezet als carpool instrument: 'Ma 22 sep Nationale Autodate Dag
: promotie gedeeld autogebruik. Ihkv. Week van de Vooruitgang. Org: Stichting
voor Gedeeld Autogebruik.'

Onder het motto: 'Groenlicht voor Duurzame Mobiliteit. Wie verder denkt kan alle
kanten op'  volgt in october een campagne voor goed openbaar vervoer :
'...Seinstoringen. Vertragingen. Steeds minder bussen. We worden niet verwend
in het openbaar vervoer. Dat ligt meestal niet aan de NS of de busbedrijven, maar
aan politiek in Den Haag. Want op bus en tram wordt steeds bezuinigd en het
spoor kampt met achterstallig onderhoud. ...
Drie miljoen mensen reizen dagelijks met bus en trein. Deze mensen wordt
gevraagd hun handtekening te zetten onder onze eisen. Tijdens een spetterende
slotactie zullen die handtekeningen in Den Haag worden aangeboden.'

Wie verder denkt gaat wellicht minder kanten uit en zet vooral in op mobiminderen,
onder andere door werken (scholen) bij wonen en wonen bij werken (scholen) in
de praktijk te brengen, te promoten (2) en beleidsmatig (subsidieel, fiscaal,
planologisch) te ondersteunen. Op een geheel wegenstelsel, dat van de      
spoorwegen, kan dan mettertijd worden bespaard.
-----------------------------------------------------------------------   pp.

1. eveneens langdurig in de betere journalistiek is de koppelingsbug.
Zoals openbaar vervoer de trein was, zo gingen middels de koppeling uitkeringen
gelijk op met de lonen. Maar helaas, 1% van 100 is 1, 1% van 200 is 2, wat
200% is van 1.
2. een internationale niet motomobiel dag ?.   (motomobiel<motorisch mobiel)
                                                                                                         .
                                                                                                        
^
Internationale green gathering


26 t/m 28 september, Netevallei, Hukkelbergen, Lichtaart, België.   

...ontmoeting, vrij podium, voordrachten, muziek, exposities, acrobatie, poppen-
kast, kanovaren, oerflappenkeuken, etc...

Bereikbaar: treinstation Tielen op 3 km. Vanaf Hukkelbergen volg de richting-
aanwijzers. Vanuit Nederland: treinstation Tilburg, autobus naar station Turnhout,
station Tielen.   Info: 0031(0)621220034 of 0032(0)141552147           
Netwerk Alternatieve Reizigers, zie ook
Netwerk, instellingen. 
----------------------------------------------------------------------------------------                            .
                                                                                                        
^
Betere Bloemen Wijzer                                                      

Dit boekje wijst de weg naar bloemen zonder gif. Die zijn (waren) nog maar zeer beperkt te koop. Gelukkig kan de eigen omgeving en vooral ook de tuin in alle jaargetijden materiaal leveren voor het maken van boeketten, bloemstukken, e.d. Uitgebracht als onderdeel van de campagne "Natuurlijk bloemen zonder gif" (' 94) van de gezamenlijke Milieu- en Consumentenorgansaties, waaronder Greenpeace Nederland, Vereniging Milieudefensie, Stichting Natuur en Milieu en Consumen-    ten bond. 40 pagina's. Met kaartenset (8 stuks) "Natuurlijk bloemen zonder gif".
isbn 90 71870 07 3.
Te bestellen door overmaking van € 4.50 op giro 5492641 van Natuurverrijking, Lekkerkerk. (Opperduit 362, 2941 AR en
http://home.wanadoo.nl/natuurverrijking)
                                                                                                        
.
                                                                                                       
^
Eetbare dahlia

Was Studio zelfvoorziening op de AVVN jubileum tuinmarkt in het mooie Naturalis te Leiden onder het motto Een nieuwe tuin, belendend een kraampje van de Nederlandse Dahlia Vereniging,
www.nederlandsedahliavereniging.nl.
Zodoende min of meer toevallig vernomen dat Dahliaknollen (goed) eetbaar zijn. Aanraders in deze Wood Plumpton en Vulcan. Mogelijk eens uit te proberen of op voort te kweken.  pp.

                                                                                                        
.
                                                                                                        
^
Tuinvreugd

Begin october. De druiven binnengehaald, geritst en een kwartiertje verhit. Een
dag later door de (appelmoes)zeef vanwege de pitjes. Het vlezige druivensap na
nog eens verhitten in twist-off-deksel potten en staande op deksel aan de
keldervoorraad toegevoegd.
Rabarber, kruis- en zwarte bessen, bramen, appel, pruim en appel-pruim gingen
het al voor.
In de pruim-peer-appeltijd is het bijna dagelijks rapen van valfruit goed tegen
slakken en wespen, geeft veel regenwormen in de composthoop en vult voorzover
bruikbaar de pan met licht indikkende vruchtenpulp op het fornuis goed aan: on-
rijpe appels en het overschot aan pruimen en peren waar niet tegen op te eten valt.
Gave en rijpe appels, die nu beginnen te komen, gaan merendeels eveneens naar
de kelder, maar dan onbewerkt, en zijn daar tot in februari voorradig.  

Aan hazelnoten dit jaar in de huistuin geen gebrek.
Op het fornuis geroosterd in de schil zijn die van vorig jaar niettemin nog een
tractatie en ruimschoots tot volgend jaar toereikend, tenzij intensiver genuttigd.
Sommigen zoeken het meteen in machientjes om ze wat grootschaliger te kraken
en dan in mixers of andere molens te malen. Voor privee gebruik zijn die er
wellicht ook wel of te ontwerpen en anders in robuustere uitvoering in dorps- of
wijkverband gemeenschappelijker te beheren. Met de hand kraken evenwel en
stuk voor stuk te verorberen is consumptiv en ook productiv filosofis mogelijk
wenselijker.
Een alternativ voor de molen is een vijzel of andere fijnstamper.

Verrassend is de spontaan weer opkomende rucola. De zaden ervan nog te
oogsten. Idem de oost indische kers. Nu pas flink uitgegroeid en in bloei. Wordt
deze niet wat voorgekweekt en -gezaaid dan komt ie laat op en zet krap zaad.
Prei en boerenkool doen het redelijk goed, ruim peterselie nog en volop 'pennen'
voor witlof.
De in het najaar te zaaien knoflook zit er al enige tijd in.

Dankzij de dieptekas eindelijk ook wat vleestomaten, volop basilicum en enkele
paprikaas die het misschien nog net redden. 

Buitentuin

Op pastinaken na geheel onder de mulch nu.
De hazelnotenaanplant groeit weliswaar voorspoedig maar opbrengsten laten het
nogal afweten. Alleen de ge-ente soorten, zoals in de huistuin, doen het redelijk
goed. Vooral de Cosford verdient een pluim. Jammer dat de noten ervan niet van-
zelf uit de hulzen vallen.
Te weinig zonlicht (halve dagen plus) zou oorzaak kunnen zijn van de slechte op-
brengst van de meeste exemplaren van de andere soorten. Spaanse Lange,
Tondo di Gifoni, Imp. Eugenie. Nog eens goed in vaasvorm snoeien, de herhaal-
delijk slechtdragers markeren en te zijnertijd rooien.

Begin aan het te verwilderende gedeelte van de tuin al wat te wennen. Een drie-
hoek van paadjes erin. Dille, braam, aardperen, benieuwd hoe het de winter uit-
komt.    pp.
                                                                                         .
                                                                                                        
^
Lapjes land.         (zie ook buitentuin, Archief, bladeren/zelfvoorziening 5, 6)

De indruk dat stukjes grond van enkele honderden vierkante meters tot een of
meerdere hectaren vrij ruim en betrekkelijk voordelig te koop zijn wordt erdoor be-
vestigd. Al ligt dit rond de grote steden waarschijnlijk minder gunstig.
De grondjes te huren is, afhankelijk van de voorwaarden, eveneens een mogelijk-
heid.
Via plaatselijke, toepasselijke bladen en zogenaamde Grondkamers lijkt het
koop- en huuraanbod in deze verder goed in kaart te brengen. Vragen vervolgens
zijn wat er wettelijk mee mag, zoals een boomgaard aanleggen, overnachten, en
wat gebruiker(s) ermee kan, zoals een  kruidentuin houden, kleinvee, visvijver en
dergelijke.
De antwoorden bevredigend en vervoerskwesties opgelost valt het ecologisch ide-
aal van productie, recreatie, natuur aan huis wat te versoepelen, zeker bij reële
woonsituaties zonder of met te weinig tuin.
Middels deelnamebewijzen (earth yards) van bv. eu 10,- grondstukjes kopen, bij-
houden, verhuren, verkopen. 
------------------------------------------- 
uit Leeftuin 15, Netwerk Ecologische Landelijke Kernen, jun' 00.
                                                                                                                
                                                                                                        
^
                                                                                                                
======================================================