Gember fermenteren doe je door verse gember, suiker en water samen te laten fermenteren tot een actief, bruisend mengsel. Dit mengsel heet een gingerbug en dient als basis voor zelfgemaakte gemberbier, ginger ale en andere gefermenteerde drankjes. Het proces is eenvoudig, kost weinig ingrediënten en levert na ongeveer vijf tot zeven dagen een levendige starter op die je steeds opnieuw kunt gebruiken.

Wat heb je nodig om gember te fermenteren?

Je hebt maar drie ingrediënten nodig: verse gember, suiker en water. Verse gember is daarbij echt de sleutel. De wilde gisten en bacteriën die de fermentatie op gang brengen, zitten op de schil van de gember. Gebruik je gember uit een pot of gemalen gember, dan start het proces niet of nauwelijks. Kies voor biologische gember als je die kunt vinden, want op biologische gember zitten meer levende micro-organismen.

Voor de suiker werkt gewone witte kristalsuiker prima. Ruwe rietsuiker of kokossuiker kan ook, maar die veranderen de smaak. Gebruik geen honing als enige zoetstof, want honing heeft van nature antibacteriële eigenschappen die de fermentatie kunnen remmen. Het water mag kraanwater zijn, maar laat het dan even een uur staan zodat het chloor verdampt. Gefilterd of bronwater werkt het meest betrouwbaar.

  • Verse gember met schil (ongepeld): 2 theelepels per dag, fijngehakt of geraspt
  • Suiker: 2 theelepels per dag
  • Water: 1 liter als startbasis in een schone pot

Stap voor stap gember fermenteren: de gingerbug maken

Begin met een schone glazen pot van minstens een liter. Doe hierin twee theelepels fijngehakte verse gember (met schil), twee theelepels suiker en een liter water op kamertemperatuur. Roer alles goed door zodat de suiker oplost. Dek de pot af met een stuk doek of een koffiefilter, vastgezet met een elastiekje. Zo kan de pot ademen, maar komen er geen insecten in.

Voeg daarna elke dag opnieuw twee theelepels gember en twee theelepels suiker toe. Roer de pot elke dag ook een of twee keer door. Na twee tot drie dagen zie je de eerste tekenen van leven: kleine belletjes die omhoogkomen. Na vijf tot zeven dagen is de gingerbug actief genoeg om te gebruiken. Je herkent dat aan een regelmatige bubbeling en een friszure, licht gistachtige geur.

De ideale temperatuur voor het fermenteren van gember ligt tussen de 20 en 25 graden Celsius. Bij koelere temperaturen duurt het proces langer. Zet de pot dus niet in de buurt van een koude muur of tochtige plek.

Hoe gebruik je de gefermenteerde gember als starter?

Als de gingerbug actief bruist, kun je hem gebruiken als fermentatiestarter voor zelfgemaakte drankjes. Zeef een deel van de vloeistof en voeg die toe aan een afgekoelde, zoete thee of gembersiroop. Gebruik voor een fles van een liter doorgaans ongeveer 50 tot 100 milliliter gingerbug. Sluit de fles goed af en laat het drankje nog een tot twee dagen op kamertemperatuur nafermenteren. In deze tweede fermentatiestap ontstaat koolzuur en krijg je een sprankelend, natuurlijk bruisend drankje.

Let op: druk in afgesloten flessen kan oplopen. Gebruik stevige beugelflesjes of flessen die bedoeld zijn voor koolzuurhoudende dranken. “Bleed” de flessen dagelijks even door ze kort open te draaien. Goedkope of dunne flessen kunnen scheuren.

De gingerbug onderhouden en bewaren

Wil je de gingerbug langdurig gebruiken, dan onderhoud je hem als een zuurdesemstarter. Zet de pot in de koelkast als je hem niet dagelijks gebruikt. In de koelkast vertraagt de fermentatie sterk, waardoor je hem minder vaak hoeft bij te voeden. Haal hem eens per week uit de koelkast, laat hem op kamertemperatuur komen, voeg gember en suiker toe en zet hem na een paar uur weer terug.

Als je de bug actief wilt houden voor dagelijks gebruik, bewaar je hem op kamertemperatuur en voeg je elke dag bij. Na verloop van tijd groeit de pot steeds verder. Je kunt dan een deel weggeven, weggooien of gebruiken voor een nieuw drankje.

Veelgemaakte fouten bij het fermenteren van gember

De meest voorkomende fout is het gebruik van ongepelde gember die al lang in de koelkast heeft gelegen. Op verouderde gember zitten minder actieve micro-organismen. Gebruik altijd zo vers mogelijke gember en verwijder de schil niet.

Een andere valkuil is een te koude omgeving. Bij minder dan 18 graden stopt de fermentatie vrijwel. Zet de pot op een warme plek, zoals naast de cv-ketel of op het aanrecht in een verwarmde kamer.

Soms vormt zich een dun laagje witte schimmel aan de oppervlakte. Een beetje witte aanslag of schuim is normaal en kun je gewoon wegroeren. Zie je groen, zwart of roze schimmel, dan is de batch mislukt en gooi je hem beter weg. Start dan opnieuw met een schone pot.

Wie eenmaal een actieve gingerbug heeft, beschikt over een herbruikbare fermentatiestarter die je eindeloos kunt onderhouden. Het enige dat je nodig hebt, zijn een paar minuten per dag, verse gember en geduld.