Inhoudsopgave

Een wormenbak maken is eenvoudiger dan je denkt: met drie stapelbare bakken, wat boorgaten en een handvol wormen heb je binnen een middag een werkende composteerbak. De wormen verwerken je keukenafval tot rijke, donkere wormenpoep (vermicompost) die je als meststof voor planten kunt gebruiken.

Wat heb je nodig?

Voor een klassieke wormenbak heb je drie bakken van dezelfde maat nodig, bij voorkeur van kunststof. Oude emmers, plastic kratten of houten kistjes werken ook. De bakken stapel je op elkaar, dus ze moeten precies in of op elkaar passen. Verder heb je nodig:

  • Een elektrische boor of een dikke spijker en hamer
  • Kokosvezel, oud karton of bladeren als bodembedekking
  • Regenwormen (rode wijkwormen werken het best)
  • Keukenafval als eerste voer

Rode wijkwormen (Eisenia fetida) zijn de meest gebruikte soort voor een wormenbak. Ze werken snel, vermenigvuldigen zich goed in een bak en kunnen goed tegen wisselende omstandigheden. Je koopt ze bij tuincentra of online, maar je kunt ze ook uit een bestaande composthoop halen.

Wormenbak maken: de stap-voor-stap uitleg

Gebruik het systeem met drie bakken. Zo werkt het:

  • Onderste bak: geen gaten. Dit is de opvangbak voor wormensap, een vloeibare meststof die je verdund kunt gebruiken als plantenvoeding.
  • Middelste bak: boor of prik veel gaten in de bodem, verspreid over het hele oppervlak. Gaten van zo’n 5 tot 8 mm zijn prima. In deze bak wonen de wormen en verzamelt zich de wormenpoep.
  • Bovenste bak: ook gaten in de bodem. Dit is de voerbak. Hier gooi je het verse keukenafval in. De wormen kruipen omhoog zodra de onderste bak vol is.

Begin met de middelste bak. Leg een laagje vochtig karton of kokosvezel op de bodem als bedding. Dit houdt het vocht vast en geeft de wormen een goede start. Voeg dan je wormen toe en strooi een klein handje keukenafval erover. Dek de bak af met een deksel met kleine luchtgaten, of gebruik een stuk jutezak.

Wacht een week voordat je meer voer toevoegt. De wormen hebben tijd nodig om te wennen. Daarna voer je regelmatig kleine hoeveelheden tegelijk.

Wat mogen de wormen eten (en wat niet)?

Wormen eten plantaardig keukenafval. Schillen van groente en fruit, koffiedik met filter, theezakjes, oud brood en fijngemaakt karton zijn allemaal goed voer. Snijd het afval bij voorkeur in kleine stukken; dat versnelt het verwerken.

Wat je beter niet geeft: vlees, vis, zuivel, uien en citrusvruchten in grote hoeveelheden. Die zorgen voor geurtjes, rotting of een te zuur milieu, wat de wormen verstoort. Ook geen gekookt eten met veel zout of saus.

De juiste plek en het onderhoud

Zet de wormenbak op een plek zonder directe zon en zonder harde vorst. Wormen werken het best bij een temperatuur tussen de 15 en 25 graden Celsius. In de zomer kan een schaduwrijke plek in de tuin of een koele schuur goed werken; in de winter zet je de bak binnen of in een onverwarmde garage.

Controleer af en toe of de bedding vochtig aanvoelt, vergelijkbaar met een uitgeknepen spons. Te droog: voeg een klein beetje water toe. Te nat: voeg wat verscheurd karton toe. Een goede wormenbak ruikt neutraal of licht aards. Ruik je een vieze, zure lucht, dan is er waarschijnlijk te veel voer gegeven of is de bak te nat.

Wanneer is de wormenpoep klaar?

Na zo’n drie tot zes maanden begint de onderste bak vol te raken met donkere, kruimelige wormenpoep. Die poep is klaar wanneer je geen stukjes herkenbaar voedsel meer ziet. Je kunt hem direct door de potgrond of moestuinbodem mengen. Gebruik hem onverdund spaarzaam: een kleine hoeveelheid heeft al veel effect.

Het wormensap dat in de onderste bak druppelt, verdun je met water in een verhouding van ongeveer 1 op 10 en giet je over je kamerplanten of groentetuin.

Een zelfgemaakte wormenbak kost weinig, vraagt minimaal onderhoud en levert op termijn een van de rijkste meststoffen die je zelf kunt maken. Eenmaal aan de gang gaat het systeem zichzelf bijhouden, zolang je de wormen regelmatig iets te eten geeft.