Inhoudsopgave

Bladeren composteren is een van de eenvoudigste manieren om gratis, voedingsrijke bladaarde te maken voor je tuin. In plaats van herfstbladeren weg te gooien, stapel je ze op en laat je ze langzaam verteren. Na een jaar of twee heb je een donkere, kruimelige compost die je kunt gebruiken als mulch, potgrond of bodemverbeteraar.

Let wel: bladeren verteren veel langzamer dan gewone compost. Ze bevatten veel koolstof en weinig stikstof, wat het proces traag maakt. Dat vraagt geduld, maar de aanpak zelf is bijna moeiteloos.

Welke bladeren zijn geschikt om te composteren?

Niet alle bladeren zijn even geschikt. Bruine, dorre herfstbladeren werken het best. Denk aan eik, beuk, haagbeuk, esdoorn en linde. Deze vallen in de herfst in grote hoeveelheden en bevatten veel vezels die langzaam afbreken tot een mooie aarde.

Bladeren van walnoot en plataan zijn minder geschikt. Walnootbladeren bevatten juglone, een stof die de groei van veel planten remt. Platanenbladeren zijn taai en breken erg langzaam af, wat het proces nog verder vertraagt. Kleine hoeveelheden kunnen door de massa, maar gebruik ze niet als hoofdbestanddeel.

Verse, groene bladeren kun je in principe ook gebruiken, maar ze klonteren snel samen en worden slijmerig. Meng ze dan goed met drogere bladeren of ander materiaal.

Stap voor stap bladeren composteren

  1. Verzamel de bladeren. Hark ze bij elkaar of gebruik een bladblazer. Een vuilniszak vol bladeren levert na het verteren maar een klein volume bladaarde op, dus verzamel gerust grote hoeveelheden.
  2. Versnipper de bladeren (optioneel maar aan te raden). Hele bladeren klitten samen en laten nauwelijks lucht door. Door er een paar keer overheen te maaien met de grasmaaier, of ze te versnipperen, breek je ze op en versnelt het proces flink.
  3. Maak een stapel of gebruik een gaaskorf. Leg de bladeren in een hoek van de tuin, of zet een eenvoudige korf van kippengaas. Een korf van circa 1 meter doorsnede werkt goed. Zo blijven de bladeren bij elkaar en waait er niets weg.
  4. Houd de stapel vochtig. Droge bladeren verteren nauwelijks. Controleer af en toe of de stapel enigszins vochtig aanvoelt, als een uitgeknepen spons. Giet er water bij als het lang droog is geweest.
  5. Voeg eventueel stikstof toe. Bladeren alleen verteren traag door het lage stikstofgehalte. Een schep grasmaaisel, wat keukenafval of een beetje tuinaarde tussendoor versnelt het verteringsproces duidelijk.
  6. Schep de stapel af en toe om. Dit hoeft niet vaak. Een of twee keer per jaar omscheppen is genoeg om zuurstof door de massa te werken en het proces op gang te houden.

Hoe lang duurt het composteren van bladeren?

Zonder extra maatregelen duurt het composteren van bladeren één tot twee jaar. Met versnipperde bladeren, voldoende vocht en stikstofrijke toevoegingen kun je dit terugbrengen naar zes tot twaalf maanden. De bladaarde is klaar als de massa donker, kruimelig en aardachtig ruikt. Er mogen geen herkenbare bladresten meer in zitten.

Het proces gaat het snelst in een warme, vochtige omgeving. In de winter staat het grotendeels stil; in het voorjaar en de zomer versnelt het weer. Reken er dus op dat je in het najaar vergaarde bladeren pas de volgende herfst of de zomer daarna klaar zijn.

Waarvoor gebruik je bladaarde?

Bladaarde die klaar is, kun je op verschillende manieren inzetten. Als laag van vijf tot tien centimeter rondom planten werkt het uitstekend als mulch: het houdt vocht vast, onderdrukt onkruid en verbetert de structuur van de bodem. In de moestuin kun je het door de bovenlaag van de grond werken om de grond losser en vochtiger te maken. Bladaarde is ook een goede basis voor zelfgemaakte potgrond, eventueel gemengd met gewone compost en zand.

Bladaarde bevat minder voedingsstoffen dan gewone compost, maar is juist erg goed voor de bodemstructuur en het bodemleven. Regenwormen zijn er dol op.

Veelgemaakte fouten bij het composteren van bladeren

  • Te droge stapel. Bladeren die te droog liggen, verteren praktisch niet. Controleer regelmatig de vochtigheid.
  • Alleen bladeren zonder stikstof. Puur blad heeft een hoge koolstof-stikstofverhouding. Voeg grasmaaisel of keukenafval toe om het proces op gang te brengen.
  • Hele, samengeklitte bladeren. Grote, onversnipperde bladeren vormen een dichte laag waar water niet doorheen komt. Versnipper ze voor je ze opstapelt.
  • Ongeduld. Bladaarde heeft tijd nodig. Wie na drie maanden al goede aarde verwacht, komt bedrogen uit.

Bladeren composteren vraagt weinig moeite en kost niets. Je hebt alleen een hoek in de tuin, wat geduld en af en toe een emmer water nodig. Wat anders de container in zou gaan, wordt zo iets waardevols voor je bodem.