Inhoudsopgave

Een compostbak op je balkon is prima mogelijk, ook als je maar een paar vierkante meter ruimte hebt. Je hebt geen tuin nodig om keukenafval om te zetten in voedzame compost. Met de juiste bak en een goede aanpak ruikt het nauwelijks en past het makkelijk op een klein balkon.

Welk type compostbak past op een balkon?

Voor een balkon zijn twee soorten het meest geschikt: een wormenbak (vermicomposteerder) en een bokashi-emmer. Beide zijn compact, geurarmer dan een gewone composthoop en geschikt voor kleine hoeveelheden keukenafval.

  • Wormenbak: hierin zetten wormen je organisch afval om in rijke wormenmest. Een standaard wormenbak neemt zo’n 40 bij 40 centimeter vloeroppervlak in en is geschikt voor kleine hoeveelheden dagelijks keukenafval. De wormen doen het werk, jij hoeft alleen regelmatig bij te voeren.
  • Bokashi-emmer: dit is een gesloten emmer van ongeveer 15 tot 20 liter waarin je afval fermenteert met behulp van bokashi-zemelen (effectieve micro-organismen). Er ontstaan geen nare geuren als je de emmer goed afgesloten houdt. Je kunt er ook gekookt eten, vlees en zuivel in verwerken, iets wat in een gewone composthoop niet handig is.
  • Kleine compostbak: er bestaan ook compacte compostbakken van zo’n 60 tot 80 liter die je verticaal kunt plaatsen. Ze kosten meer vloerruimte dan een bokashi-emmer, maar verwerken ook iets grotere hoeveelheden groenafval.

Voor de meeste balkonsituaties is de wormenbak of de bokashi-emmer de verstandigste keuze. Ze zijn lichter, makkelijker te verplaatsen en geven de minste overlast.

Waar op het balkon plaats je de bak?

Zet de compostbak op een plek die niet in de volle zon staat. Hitte droogt de inhoud uit en kan de wormen in een wormenbak doden. Een hoekje in de schaduw of halfschaduw werkt het best. Temperaturen tussen 15 en 25 graden zijn ideaal voor een wormenbak. In de winter, als het buiten vriest, kun je de bak tijdelijk binnenzetten, bijvoorbeeld in een bijkeuken of hal.

Let ook op vorstgevoeligheid van de bak zelf. Kunststof compostbakken worden bij strenge vorst breekbaar. Wikkel de bak in een koude periode in een oude deken of isolatiemat als je hem buiten wilt laten staan.

Wat gooi je in een compostbak op het balkon?

In een wormenbak gooi je rauw groente- en fruitafval, koffiedik, theezakjes (zonder plastic etiket), eierschalen en kleine stukjes onbehandeld karton of papier. Vermijd citrusschillen, uien en knoflook in grote hoeveelheden, omdat wormen die minder goed verdragen. Vlees, vis en zuivel horen er niet in.

In een bokashi-emmer mag nagenoeg al je keukenafval, inclusief gekookte resten, vlees en brood. Je voegt na elke laag afval een schepje bokashi-zemelen toe en perst de inhoud goed aan om lucht te weren. Na twee tot vier weken fermenteren is de inhoud klaar voor de volgende stap.

Wat doe je met de compost als je geen tuin hebt?

Dit is de meest praktische vraag bij composteren op een balkon. Je hebt een paar opties. Je kunt de compost gebruiken als potgrond voor je balkontuin, gemengd met gewone potgrond in een verhouding van ongeveer één deel compost op drie delen potgrond. Dat is genoeg voeding voor groenten, kruiden en bloemen in potten.

Heb je meer compost dan je nodig hebt? Geef het weg aan buren met een tuin, bied het aan via een buurtapp of breng het naar een moestuin in de buurt. Bij bokashi geldt een extra stap: de gefermenteerde massa moet eerst nog twee tot vier weken in de grond of potgrond rijpen voordat je er planten mee voedt, omdat de zuurgraad direct na fermentatie te hoog is voor de meeste planten.

Hoe voorkom je geur en ongedierte?

Geur is de grootste zorg bij composteren op een balkon, maar het valt mee als je het goed aanpakt. Zorg dat een bokashi-emmer altijd goed afgesloten is en werk verse afvallagen meteen af met bokashi-zemelen. In een wormenbak is geur een teken dat iets niet klopt: te veel vochtig materiaal, te weinig koolstofrijke vezels (karton, papier) of te veel voedsel tegelijk. Voeg wat verscheurd karton toe en geef minder tegelijk.

Ongedierte zoals fruitvliegjes trekt naar open of slecht afgedekte bakken. Dek de wormenbak altijd af met een vochtige krantenkrant of een laagje kokosvezel bovenop het verse afval. Fruitvliegjes kun je weren door een val te zetten van een glas azijn met een druppel afwasmiddel.

Een compostbak op je balkon werkt het beste als je er een kleine routine van maakt: een beetje bijvoeren, af en toe controleren op vocht en temperatuur, en de inhoud regelmatig luchten of aandrukken afhankelijk van het type bak. Dat kost je per week misschien vijf minuten, en in ruil krijg je zelf gemaakt voedsel voor je balkonplanten.