Inhoudsopgave

Hoeveel kippen je mag houden hangt af van waar je woont en wat je doel is. Als particulier in een woonwijk mag je in de meeste gemeenten een handvol kippen houden, zonder vergunning, zolang je aan de lokale regels voldoet. Houd je meer dan 250 kippen, dan gelden er landelijke regels rond pluimveerechten en mestbeleid.

Kippen houden als particulier: wat zegt de gemeente?

Er is geen landelijke wet die exact vastlegt hoeveel kippen een particulier in de tuin mag houden. Dat is per gemeente geregeld, via het bestemmingsplan of de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). In de meeste woonwijken is het toegestaan om een klein aantal kippen te houden, vaak tot 5 à 10 stuks, zolang er geen overlast is voor de buren. Denk aan geluid (met name van hanen) en geur.

Check altijd bij jouw gemeente wat er lokaal geldt. Sommige gemeenten verbieden het houden van kippen in bepaalde wijken of op percelen onder een minimale oppervlakte. Vraag dit op bij het gemeentehuis of kijk in het bestemmingsplan via ruimtelijkeplannen.nl.

Een haan mag je in veel gemeenten niet houden vanwege geluidsoverlast. Hennen zijn over het algemeen wel toegestaan, maar ook dat verschilt per gemeente.

Hoeveel kippen mag je houden zonder vergunning?

Voor particulieren geldt als vuistregel: tot ongeveer 5 à 10 kippen puur voor eigen gebruik (eieren, hobby) is in de meeste gevallen geen vergunning nodig. Je hebt wel te maken met regels rondom:

  • Afstand tot de erfgrens: een kippenhok moet vaak op minimaal 1 meter afstand staan van de erfgrens of het buurperceel.
  • Vogelgriep: bij uitbraken kan de overheid tijdelijk verplichten dat kippen worden opgehokt. Dit geldt voor alle houders, ook particulieren.
  • Registratie: houd je meer dan 200 vogels (inclusief kippen), dan ben je verplicht je te registreren bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Onder die grens hoef je dat niet.

Meer dan 250 kippen: pluimveerechten en mestregels

Vanaf 250 kippen kom je in het professionele segment terecht en gelden er andere regels. Volgens RVO.nl heb je dan te maken met pluimveerechten. Dit zijn wettelijk vastgelegde rechten die bepalen hoeveel pluimvee je mag houden op een bedrijf. Zonder de juiste rechten mag je het aantal dieren niet uitbreiden.

Pluimveerechten worden uitgedrukt in pluimvee-eenheden (PE). Verschillende soorten pluimvee, zoals leghennen, vleeskuikens en kalkoenen, hebben elk een eigen omrekeningsfactor naar pluimvee-eenheden. Zo weegt een leghen anders mee dan een vleeskuiken.

Rechten zijn overdraagbaar: je kunt ze kopen, verkopen of leasen van andere pluimveehouders. De prijs hiervoor verschilt per markt en per periode. De totale hoeveelheid pluimveerechten in Nederland is wettelijk begrensd om de mestproductie te beheersen.

Registratieplicht bij RVO

Houd je meer dan 200 vogels (kippen meegerekend), dan ben je verplicht je als houder te registreren bij RVO. Dit geldt ook als je geen commercieel bedrijf runt. De registratie is bedoeld voor het bijhouden van de vogelstand in Nederland, wat onder meer belangrijk is bij uitbraken van vogelgriep. Je geeft op hoeveel dieren je houdt en op welk adres.

Professionele pluimveehouders met een UBN (Uniek Bedrijfsnummer) zijn sowieso registratieplichtig en moeten aan aanvullende eisen voldoen, zoals het bijhouden van een administratie van aanvoer en afvoer van dieren.

Praktische grenzen voor hobbyhouders

Als hobbyhouder in een doorsnee woonwijk houd je het het eenvoudigst met 3 tot 6 hennen. Dat is genoeg voor een gezin (6 hennen leggen gemiddeld zo’n 4 à 5 eieren per dag), past in een kleine tuin en valt bijna altijd binnen de lokale regels. Een haan erbij geeft al snel problemen met de buren en is voor eieren niet nodig.

Op het platteland of bij een woonboerderij is er vaak meer ruimte, zowel letterlijk als in de regelgeving. Toch geldt ook daar: boven de 200 vogels start de registratieplicht, en boven de 250 kippen kom je in het domein van de pluimveerechten.

Wil je weten hoeveel kippen jij specifiek mag houden? Kijk eerst in het bestemmingsplan van jouw gemeente, en check bij RVO.nl of jij registratie- of vergunningsplichtig bent op basis van jouw aantallen.