Inhoudsopgave

Wecken met een schroefdeksel werkt, maar alleen als je de juiste stappen volgt. Bij deze methode wordt het voedsel in een pot met schroefdop verhit, waardoor de lucht uitzet en er na afkoeling een vacuüm ontstaat. Dat vacuüm houdt de pot gesloten en houdt bederf tegen. Klinkt eenvoudig, en dat is het ook, mits je weet waar het fout kan gaan.

Schroefdeksels zijn niet hetzelfde als de rubber-ring-en-klem combinatie van klassieke weckpotten. Ze hebben een ingebouwde laag (meestal van plastisol) aan de binnenkant van de deksel die bij verhitting zachter wordt en een afdichting vormt. Dat maakt ze handig, maar ook kwetsbaar als je ze hergebruikt zonder te controleren of die laag nog intact is.

Welke potten en deksels zijn geschikt?

Niet elke pot met schroefdeksel is geschikt om in te wecken. Gebruik bij voorkeur potten die speciaal voor inmaak zijn gemaakt, zoals Weck Twist-off potten of vergelijkbare inmaakpotten van glas. Oude jampotten mogen ook, maar gebruik dan altijd nieuwe deksels. De afdichtingslaag van een gebruikte deksel is namelijk al vervormd en sluit niet meer betrouwbaar.

Controleer de deksels voor gebruik: geen deuken, geen roest, geen beschadigingen aan de binnenkant. Gooi twijfelgevallen weg. Een deksel kost een paar cent; een bedorven pot eten (of erger, een voedselvergiftiging) kost veel meer.

Stap voor stap: wecken met schroefdeksel

  1. Steriliseer de potten en deksels. Was ze goed af met heet sop en spoel ze grondig na. Zet de potten daarna tien minuten in kokend water of in een oven van 120 graden. De deksels kun je kort in heet water leggen, maar kook ze niet: dat beschadigt de afdichtingslaag.
  2. Vul de potten. Doe het voedsel in de warme, schone potten. Laat altijd 1 tot 2 centimeter ruimte aan de bovenkant, de zogenaamde koprumte. Zonder die ruimte kan het voedsel uitzetten tijdens het verhitten en de afdichting verstoren.
  3. Sluit de deksels, maar niet te strak. Draai de deksels “vingerdicht” vast: stevig, maar niet met kracht aangedraaid. Als je de deksel te hard vastdraait, kan de lucht niet goed ontsnappen tijdens het verhitten en lukt het vacuüm niet.
  4. Verhit de potten in een weckketel of grote pan. Zet de gevulde potten in een ketel met warm water. Het water moet minstens tot de schouders van de potten komen. Breng het water aan de kook en houd de temperatuur aan die in je recept staat. De meeste groenten en fruit worden 20 tot 40 minuten geweckt op 85 tot 100 graden.
  5. Haal de potten eruit en laat ze afkoelen. Zet ze rechtop op een droge doek en laat ze minstens 12 uur onaangeroerd afkoelen. Dek ze niet af met een handdoek, want dat houdt de warmte te lang vast.
  6. Controleer het vacuüm. Na het afkoelen moet het deksel naar binnen gedrukt zijn (bol naar beneden). Druk met je vinger op het midden: als het deksel veert, is er geen vacuüm. Potten zonder vacuüm bewaar je niet, maar gebruik je meteen.

Hoe controleer je of het vacuüm geslaagd is?

Een goede vacuümcontrole is de laatste en misschien wel de belangrijkste stap bij wecken met schroefdeksel. Er zijn drie manieren om te controleren of het gelukt is. Ten eerste: het deksel is zichtbaar naar binnen gebogen (concaaf). Ten tweede: als je op het midden tikt met een lepel, klinkt het hoog en helder, niet hol. Ten derde: wanneer je het deksel eraf draait, voel je weerstand, en als je het voorzichtig opent hoor je een zuigend geluid.

Mis je dat vacuüm? Dan kan het zijn dat de koprumte te klein was, de deksel te hard was vastgedraaid, de pot niet lang genoeg is verhit, of de afdichtingslaag beschadigd was. Gebruik de pot dan direct en bewaar hem niet.

Wat kun je wecken met een schroefdeksel, en wat niet?

Zuur voedsel werkt het best: jam, chutney, tomatensaus, zuur ingelegde groenten en fruit. De lage pH remt de groei van bacteriën, ook als het vacuüm niet perfect is. Minder zuur voedsel, zoals gewone groenten, peulvruchten of vlees, vereist hogere temperaturen dan een gewone pan of weckketel kan bereiken. Daarvoor is een snelkookpan of autoclaaf nodig. Weck nooit onzuur voedsel alleen met de schroefdeksel-methode in een gewone pan: het risico op botulisme is te groot.

Bewaren en opslag na het wecken

Goed gevacuümeerde potten bewaar je koel, donker en droog, bij voorkeur tussen de 10 en 15 graden. Een kelder of donkere kast werkt prima. De houdbaarheid hangt af van wat erin zit: jam en zuur fruit blijft doorgaans een jaar of langer goed, mits het vacuüm intact blijft. Controleer potten altijd vóór gebruik: een bol deksel (naar buiten gewelfd), een vreemde geur of zichtbaar bederf zijn tekenen dat je de pot beter weggooit.

Schrijf op elke pot wat erin zit en wanneer je hem hebt gemaakt. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar na een half jaar in de kelder ziet rode bietenchutney er verdacht veel uit als frambozenconfituur.

Wecken met een schroefdeksel is een praktische en toegankelijke manier om voedsel in te maken, zolang je de basisregels volgt: schone materialen, de juiste koprumte, de juiste verhittingstijd en een goede vacuümcontrole. Gebruik het voor zuur voedsel en laat onzuur voedsel over aan methodes met hogere druk. Dan is het gewoon een betrouwbare techniek.